هفتبرکه: روز خبرنگار با نشست هماندیشی نمایندگان رسانه هفتبرکه و تعدادی از رسانههای شهرستان بستک در این شهر، به خاطرهی زیبای دیگری در آلبوم خبرنگاران این رسانهها تبدیل شد.
به گزارش هفتبرکه، یکشنبه، ۱۸ مردادماه و در ادامه برنامههای روز خبرنگار، جلسهی هماندیشی رسانهی هفتبرکه و رسانههای شهرستان بستک، به دعوت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گراش و با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد بستک، در سفر به این شهر، برگزار شد. ادارهی فرهنگ و ارشاد اسلامی گراش، از همهی رسانههای شهرستانهای جنوبی برای حضور در این نشست دعوت کرده بود، اما به دلیل تراکم برنامهها و جلسات روز خبرنگار، رسانههای دیگر امکان شرکت پیدا نکردند و تنها خبرنگاران رسانهی هفتبرکه در این دورهمی فرهنگی حضور یافتند.
گشتی در شهر: بستک؛ آرمیده در دل هرمزگان
سفر چندساعتهی ما به بستک، شهر آفتاب و خشت و شرجی، در بعدازظهر روز یکشنبه، هجدهم مردادماه ۱۴۰۵ شروع شد. از گراش، سجاد فتحی، رییس اداره ارشاد؛ محمد خواجهپور، مدیر رسانههای هفتبرکه؛ مسعود غفوری، سردبیر سایت هفتبرکه؛ حافظ خواجهپور، عضو نونهال تحریریه نوجوان؛ به همراه دو خبرنگار و دو عکاس، راهی بستک شدیم. هوای ابری، گرمای آفتاب را پنهان کرده بود و سفر دلپذیرتر شد.
ساعت پنج عصر به بستک رسیدیم، اما مغازهها هنوز بسته بودند و خبری از جنب و جوش در شهر نبود. در اولین دیدار، گشتی در شهر زدیم و معماری زیبای بسیاری از ساختمانها و خانهها در این شهر، چشمنوازی میکرد. بستک با تاریخی چند هزارساله، یک تکه از تاریخ اهل سنت، آرمیده در دامان هرمزگان است.
اولین مکان تاریخی که برای بازدید رفتیم، «حمام خان بستک» بود که متعلق به دوره قاجار است. اما مثل چند مکان تاریخی دیگر که موفق به بازدید داخلی نشدیم، دربهای اینجا هم قفل بود و تنها سقفهای گنبدی آن، ما را به تماشا دعوت کرد. این بنا اکنون به عنوان موزه مردمشناسی بستک مورد استفاده و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجید افشار و محمود ورزی، عکاسان هفتبرکه هم ثبت خاطرات تصویری این سفر کوتاه را با دوربین شروع کردند.
دومین مکان تاریخی که برای بازدید سر زدیم، «مدرسه مصطفویه بستک» بود، اما قفل آن بَر در، و چشمان ما از تماشای زیباییهای کهن آن در داخل، باز ماند. این مدرسه در سال ۱۳۰۲ در اواخر دوره قاجاریه تاسیس شده است و بیش از صد سال قدمت دارد و در محل تقاطع خیابان قدیم و خیابان مصطفویه شهر بستک واقع شده است. این ساختمان هنوز هم مورد استفاده است و دانشآموزان مقطع ابتدایی در آن تحصیل میکنند. در سردر مدرسه کتیبهای است که تاریخ ۱۳۴۳ هجری قمری و نام بانی خیر این بنا، حاج شیخ مصطفی بن شیخ عبداللطیف العباسی را نشان میدهد.
به مسجد جامع بستک هم سر زدیم. مسجدی بزرگ با معماری منحصربهفرد، منارههای کاهگلشده و طاقهای هلالی که دورتادور مسجد را گرفته است. داخل حیاط مسجد، نخلها، ثمر خود را بر حیاط مسجد ریخته بودند و رزق تیم هفتنفرهی هفتبرکه از این مسجد بود.
گشت و گذار ما در مسجد جامع بستک به پایان رسیده بود که میزبان ما در این نشست، محمد محمدیزاده، رییس اداره فرهنگ و ارشاد بستک، از راه رسید و با سلام و خوشآمدی گرم، و با شروع گردباد موسمی، با او راهی شهر شدیم. محمدیزاده، ما را به بازدید از کاروانسرای بستک برد؛ بنایی با دیوارهای کوتاه و سفید و درها و پنجرههای آبیرنگ که به جای پیچیدن صدای صدها گردشگر داخلی و خارجی، مانند بسیاری دیگر از آثار تاریخی ایران، زیر خروارها مشکل و بحران امروز، گرد فراموشی بر آن نشسته است.
درهای این کاروانسرا هم بسته بود و فضای زیبای بیرونی آن پذیرای ما بود. محمدیزاده با توضیح در مورد قدمت این بنا و فرهنگ و تاریخ بستک، آن را بهتر به ما معرفی کرد. این بنا نه تنها در فهرست آثار ملی ایران، بلکه در سال ۱۴۰۲ در فهرست یونسکو به ثبت رسیده است.
رییس اداره ارشاد بستک: بعد از بندرعباس، بیشترین تعداد رسانه را داریم
سرانجام ساعت ۷:۳۰ شب، به ساختمان شورای اسلامی شهر بستک رسیدیم. پس از پذیرایی، نمایندگان رسانههای بستک هم بهتدریج از راه رسیدند و جلسه با چهل و پنج دقیقه تاخیر، آغاز شد و حدود چهار ساعت طول کشید.
در ابتدای این نشست، محمد محمدیزاده، رییس اداره فرهنگ و ارشاد بستک، ضمن خوشامدگویی به مهمانان، در صحبتهای کوتاهی از تاریخ خبرنویسی در بستک گفت. او گفت: «شهرستان بستک، در حوزه رسانه و نشریات کشور، بخشی از تاریخ مطبوعات کشور را توانسته رقم بزند. از سال ۱۳۱۶-۱۳۱۷ که خاندان فرامرزی در تهران شروع کردند به نشر روزنامه و تاسیس مطبوعات در آن دوره زمانی، روزنامه «خاور» را داشتیم و زندهیاد عبدالله فرامرزی شروع کردند و بعد در سال ۱۳۲۰ به بعد عبدالرحمان فرامرزی با همکاری دکتر مصباحزاده در روزنامه کیهان و روزنامههای دیگر ادامه دادند. تاثیری که خاندان فرامرزی در مطبوعات کشور داشتند؛ تا زمان زندهیاد عبدالرحمان فرامرزی و احمد و حسن فرامرزی، تاثیرات عمیقی در روزنامههای مختلف از دهه ۱۳۲۰ تا ۵۰ داشتند. تا به امروز که میراثدار این فرهنگ ارزشمند در حوزه مطبوعات، نمایندگی کیهان، اطلاعات و مجلات دهه ۵۰ و ۶۰ را داریم و در شهر بستک زندهیاد رستگار که در بازار قدیمی بستک دفتر نمایندگی روزنامههای کیهان و اطلاعات را داشتند.»
او در مورد روند کنونی رسانهها و آمار آنها در بستک افزود: «در دهه ۱۳۶۰ آقای روانپرور، با تاسیس کتابفروشی امام شافعی، راه آقای رستگار و خاندان فرامرزی را ادامه دادند و خودشان هم کیهان ویژه بستک را چاپ و نشر میکردند و تاثیر عمیقی در معرفی بستک و مطالبهگری در حوزههای مختلف داشت. در دوره کنونی، شهرستان بستک بعد از مرکز استان، بیشترین تعداد رسانه را در هرمزگان داریم، با آمار هفده پایگاه خبری آنلاین و سه رسانه چاپی؛ و مجموعا بیست رسانه برخط و چاپی داریم. تاثیر رسانههای بستک در سطح شهرستان و ملی حضور در جشنوارههای رسانه و کسب رتبه ۳۰ و ۱۱۶ است و این برای حوزه مطبوعات شهرستان مایه مباهات است. دو برابر این آمار هم در صف صدور مجوز از سامانههای مطبوعات کشور هستند. به جرات میتوان گفت هر آبادی و هر روستایی در شهرستان ما در شبکههای اجتماعی یک رسانه دارد.»
هوشمند: از جنوب فارس تا هرمزگان یکی هستیم
در بخش بعد، به سخنان مسعود هوشمند، رییس شورای شهر بستک گوش دادیم. او که سوابق ادبی و فرهنگی گرانقدری نیز در کارنامه دارد، در بخشی از صحبتهایش گفت: «خبرنگار مسئولیت خطیری در قبال جامعه دارد که کار هر کسی نیست. موشکافانه باید در دل جامعه برود و حقایق را بگوید و از تهدیدها نترسد. اگر جلساتی بین ما و شهرهایی مثل گراش برگزار نمیشود، بُعد مسافت است، وگرنه در قلبهای ما جا دارید و همه عزیزان کل منطقه. فرقی نمیکند؛ از جنوب فارس، همه یکی هستیم. ما در حوزه ادبیات افراد شاخصی در شهرستان بستک داریم، مثلا همت بستکی، شیخ عبدالرحمان شیخ یوسف متخلص به همت بستکی که در اندازه شاعرانی مثل مولانا و سعید است و به اندازه حافظ غزل دارد و در گونههای مختلف شعری شعر دارد.» هوشمند در پایان متنی در ستایش زحمات خبرنگاران خواند.
دورهمی کارگاهی با همکاران رسانهای در بستک
بخش تبادل تجربیات و نظرات اهالی رسانه در این نشست، ادامه پیدا کرد.
محمد خواجهپور، مدیر رسانههای هفتبرکه، بخش کارگاه خبری را شروع کرد. او در ابتدا گفت: «این بحثهایی که میشود قاعدتا شامل همه جنوب میشود، ولی شهرستان بستک یکی از شهرهای شاخص از لحاظ فرهنگی و برای کل جنوب است و این را همه قبول دارند و این قطبیت فرهنگی امیدوارم همچنان ادامه پیدا کند و در حوزه رسانه هم این قوت فرهنگی وجود داشته باشد. ما در گراش این نگاه را داریم که رسانهها خودشان باید برای خودشان کاری بکنند. یعنی اینکه ما متوقع باشیم که دولت یا حتی رسانههای ملی کمکی به ما بکنند، به دلیل محدودیتهایی که هر کدام از اینها دارند، این اتفاق نمیافتد ولی قاعدتا رسانههای محلی بهتر درد همدیگر را میفهمند و بهتر میتوانند به هم کمک کنند. جایی که رسانهها میتوانند به هم کمک کنند، اینکه استمرارشان را حفظ کنند، بهویژه از لحاظ استقلال اداری و مالی؛ کمک میکند در محتوا هم دقیقتر، شجاعتر و حرفهایتر کار کنند.»
«ما تجربیاتی را که در هفتبرکه داریم در سالهای قبل هم منتقل کردهایم و سعی کردهایم از تجربیات آنها، تجربیات مثبت و اقدامات و راهحلها و چه دردسرها و مشکلاتشان را بتوانیم با هم تبادل کنیم. اینجا هدف خودنمایی نیست، تبادل تجربه و اطلاعات است. ما دورادور در شبکههای اجتماعی با دوستان در ارتباط هستیم، اما دوست داشتیم این ارتباطها بیشتر شود، این ارتباط چهرهبهچهره کمک میکند ما جایی که نیاز داریم راحتتر با هم کار کنیم، یک بخشی نیازهای خبری است و یک بخشی استفاده از تجربیات همدیگر است، بهویژه در اینکه در دو استان جداگانه هستیم، همین برخوردها در موقعیتهای سیاسی مختلف کمک بکند که با همدیگر این تجربیات را به اشتراک بگذاریم.»
او سپس در مورد روشهای استقلال مالی، منابع درآمدی، کارکردهای رسانه، ساختار اداری هفتبرکه، دستهبندی محتوای مطالب و تبلیغات، ضرورت استفاده از حمایت اندک مالی دولتی، رویکردهای رسانهای، وضعیت آماری شبکههای اجتماعی و مخاطبان، و استمرار فعالیت سایت، توضیحاتی مفصلی داد.
تبادلنظر با رسانههای بستک: از رویکرد خبری تا درآمدها و شکایتها
سپس نمایندگان و مدیران چند رسانه از بستک که در جلسه حضور داشتند، صحبت کردند.
محمد روانپرور، مدیر نمایندگی روزنامه کیهان ویژه بستک، یکی از پیشکسوتهای روزنامهنگاری در بستک است که سالهای متمادی است نمایندگی روزنامه کیهان و «صبح ساحل» را دارد. او گفت: «جامعه باید آگاهی داشته باشد، یا متخصص باشد و یا از متخصصین خوب استفاده کند. هدف از انتشار یک مطلب چیست؟ اگر فقط مالی باشد، این تعالی اتفاق نمیافتد. باید به سمت و سویی برویم که توصیه انسانی داشته باشد، سوا از مذهب، ملیت و قومیت. برای این منظور باید ارزشها را در نظر بگیریم. چیزهایی که دوستی را میآفریند، تقویت کنیم، در این صورت آن رسانه خودبهخود جا میگیرد. برای این کار باید جذابیت داشته باشیم، از فن نویسندگی، تیتر، نحوه نگارش خبر، باید هنرمندانه باشد. اینها در بحث کیفیت است. سال ۱۳۸۸ اولین خانه مطبوعات را در هرمزگان شناسایی کردم و خبرنگاران را دعوت کردم. الان خلاء خانه مطبوعات است، افرادی که بتوانند محور باشند و همدلی به وجود بیاورند و باید به این سمتوسو حرکت کنیم. برای رسیدن به این هدف باید آموزش ببینیم.»
محمد آرمان، سردبیر رسانه «اچمیخبر» در صحبتهای کوتاهی در معرفی این رسانه گفت: «ما در سال ۱۳۹۸ این رسانه را راهاندازی کردیم و بیش از ۱۰۰ هزار دنبالکننده در فجازی داریم. روزی که این رسانه را راهاندازی کردیم من و آقای مصیبی بودیم که الان دبی هستند، اما همچنان کمک میکنند. الان تقریبا یک گروه پانزدهنفره هستیم. همکاران خبرها را جمع و دستهبندی میکنند و میفرستند. بزرگترین چالش ما الان این است که اگر خبری را بزنیم احتمال دارد برایمان دردسر بشود.» او سپس در مورد یکی از پویشهایی که این رسانه برگزار کرده صحبت کرد؛ پویش آبشخور. او در این مورد گفت: «به دلیل شرایط آب و هوایی در این منطقه، هر ساله فصل تابستان مردم را به ساختن آبشخور دعوت میکنیم. و خیلی مورد استقبال قرار گرفت.»
جلسه بین فارسی حرف زدن و زبان محلی، در نوسان بود و سرانجام این زبان شیرین محلی بود که پیروز شد و نشست به سمت یک هماندیشی دوستانه چرخید.
شهاب زمانی، مدیر رسانه «بستک نیوز» که اصالتا اهل فداغ اما بزرگشدهی بستک است، در مورد رسانهاش گفت: «من و آرمان اسدپور، که مدیرمسئول است از اواخر سال ۱۳۹۴ شروع کردیم و سال ۱۳۹۶ مجوز گرفتیم و سال گذشته در آخرین رتبهبندی رسانههای کشور در استان هرمزگان رتبه سوم و در کشور رتبه ۱۱۶ را کسب کردیم. در طول این چند سال کلا چهار نفر هستیم و الان در اصل دو نفر هستیم. در اینستاگرام ۱۷۳ هزار نفر دنبالکننده داریم و با گروهها و پیامرسانهای دیگر در مجموع ۲۰۰ هزار نفر داریم. در یک سال گذشته ۶۸۰ خبر از این پایگاه منتشر شده، به طور متوسط حدود دو خبر در روز. این آمار نسبت به سال گذشته حدود ۱۷ درصد کم شده، به دلیل قطعیهای اینترنت. ما در حوزه اجتماعی و حوادث بیشترین بازدید را داریم. از نظر گستره جغرافیایی هم بیشتر بستک و بخش جنوبی استان است.» او سپس نقطهنظراتی در مورد وضعیت رسانهها در شهرستان بستک و کُندی انتشار خبر و وسواس زیاد برای کیفیت آن در هفتبرکه و استقبال کم از اخبار حوادث در گراش، مطرح کرد.
عبدالله آبی، خبرنگار رسانه «جناح آنلاین» به صحبتها پیوست. این رسانه، جزو معدود رسانههایی است که بر روی فعالیت و انتشار مستمر خبرهایش در سایت هم تاکید دارد و پوشش اخبارش از استان هرمزگان، شهرستان بستک و بخش و شهر جناح است. او گفت: «سال ۱۳۸۷ روی سایت شروع کردیم و سال ۱۳۹۳-۹۴ رسما مجوز گرفتیم. با سه نفر از دوستان شروع کردیم. یکی از دوستان ساکن استرالیا است، اما همچنان همکاری دارد و دیگری آقای شجاعی که آدم فعالی است. در جناح آنلاین سعی میکنیم خبرهای اختصاصی کار کنیم و تولیدی باشد. بیشترین درآمد ما از تبلیغات است و عملا درآمد دیگری نداریم. همه مطالب اول در سایت منتشر میشود و بعد در کانالهای مجازی. سایت، تاریخچه دو دهه گذشته جناح را ثبت کرده است و آرشیو کاملی داریم.»
پایان سفر: بستک را با دوستی و مهماننوازی به یاد میآوریم
صحبتها گُل انداخت و دوستان رسانهای دو شهرستان، برایشان سخت بود حالا که بعد از مدتها به هم رسیدهاند، از همدیگر دل بکنند و جلسه را تمام کنند. اما سرانجام این نشست، با اهدا لوح تقدیر به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گراش، و رسانه هفتبرکه، از سوی محمدیزاده، رییس اداره فرهنگ و ارشاد بستک؛ اهدا کتاب شعر «او هم حسینی است» سرودههایی از شعرای اهل سنت هرمزگان، با گردآوری مسعود هوشمند به همه مهمانان؛ و گرفتن عکس یادگاری در سالن شورا بستک به پایان رسید. رسانه «جناح آنلاین» نیز دو مصاحبه تصویری با حافظ خواجهپور، خبرنگار نونهال در هفتبرکه؛ محمد خواجهپور، مدیر رسانههای هفتبرکه؛ و محمد روانپرور، مدیر «صبح ساحل» بستک انجام داد.
ما و مهمانان، از طرف شورای اسلامی بستک و اداره فرهنگ و ارشاد این شهر، به شام در یک رستوران واقع در پارکی زیبا دعوت شدیم و دور میز شام هم گفتگوی دوستانه ادامه پیدا کرد. شبهای بستک برخلاف عصر ساکت آن، پر جنبوجوش بود و مردم، خُرسند از هوای خنک شب، خیابانها را شلوغ کرده بودند. مغازهها باز بود و انگار زیست شبانه، بخشی از زندگی مشترک همه مردم جنوب است. ۱۲:۳۰ شب، پایان سفر ما به بستک و برگشتن به گراش بود؛ به همراه خاطرهای زیبا و گرم از بستک و آدمهای خوبش و دوستی که ساختیم و با ما در روشنای شب پرستاره و جادهای پر پیچ و خم، به گراش برگشت.
عکسهای مجید افشار و محمود ورزی، خاطرات این سفر چندساعته را برای شما زیباتر روایت میکند.
