هفتبرکه: مردم شهر لطیفی در روزهای آخر ماه صفر سنتهای قدیمیشان را، از جمله پخت نان نذری «جَرازَک» و حلوای بشارت ربیع، زنده نگه داشتهاند. علیمیرزا زمانی، فعال فرهنگی شهر لطیفی، گزارش و عکسهای این مراسم را برای هفتبرکه فرستاده است. نان جرازک، پختهشده با گرمای سنت و همدلی به گزارش علیمیرزا زمانی، شهر لطیفی […]
فرهنگ مردم
هفتبرکه – مریم مالدار: در قفسه بسیاری از عطاریها، کنار اسپند، بومادران، کاکوتی و دیگر گیاهان دارویی، سنگی آبیرنگ به نام نیل به چشم میخورد. برخی از مردم آن را مناسب رنگرزی میشناسند و بسیاری از مردم هم آن را وسیلهای برای دفع چشمزخم، زدودن انرژیهای منفی و انجام برخی آیینهای سنتی، از جمله «نیل […]
هفتبرکه: بازیهای فکری با کلمات جذابیتی چندگانه دارد: هم سرگرمکننده است و هم آموزنده؛ و هم به تقویت حافظه کمک میکند. اگر این بازی با کلمات به زبان محلی باشد، جذابیتهای دیگری هم اضافه میشود: برانگیختن حس نوستالژی، و کمک به حفظ آن زبان. این یکی از اهدافی است که حسن حسینی و سعید جعفری […]
هفتبرکه – حسن تقیزاده: ما در ستون «باری اگر» به دنبال چه هستیم؟ اگر چند مطلبی را که تاکنون منتشر شده بخوانید، از جمله «مارکوپولو در گراش» (اینجا) و «فارسی آونخره» (اینجا) و «پاریز» (اینجا)، احتمالا متوجه میشوید. اما برای مخاطبانی که با این ستون آشنایی ندارند و یا اولین بار است که آن را […]
هفتبرکه: در هشتگ «گنجینه»، محمدحسن روستایی، نویسنده و پژوهشگر گراشی، بخشهایی از کتاب منتشرنشدهاش، «فرهنگ کنایات، اصطلاحات و مثلهای گراشی» را با خوانندگان هفتبرکه به اشتراک میگذارد. در این شماره، روستایی به مصدر قدیمی و اهریمنیِ «دراییدن» پرداخته است؛ فعلی که امروزه نیز در زبان گراشی، در افعالی مثل «اَدَرِ» و «داردای» (هر دو به […]
هفتبرکه: در ادامهی سلسله مباحث گویش گراشی در هفتبرکه با هشتگ «گنجینه»، محمدحسن روستایی، نویسنده و پژوهشگر گراشی، به مصدر قدیمی «ویشوفتن» و کلمهای مرسوم در زبان محلی امروز ما که احتمالا از این مصدر گرفته شده، پرداخته است: «وش» یعنی عطسه. محمدحسن روستایی: در فرهنگ خرافات، هرگاه کسی موقع حرکت از منزل، «وَشَ» vaša […]
هفتبرکه – مریم مالدار: در هر شهر و دیاری، آیینهای محلی شبیه ریشههای یک درخت، زندگی جامعه را به خاکِ آن فرهنگ و تاریخ متصل میکند. عزاداری یا به اصطلاح خودمان «پُرسه» یکی از مهمترین و عمیقترین بخشهای فرهنگی است. مرگ گرچه در ظاهر یک پایان است، اما در فرهنگ انسانی، همواره یک آغاز جدید […]
هفتبرکه – نوریه بلبل: همزمان با ماههای محرم و صفر، فعالیت تکایا، هیاتهای مذهبی، روضههای خانگی و حسینیهها هم آغاز میشود. در این ماه، در هشتگ گپتریا، به سراغ فعالیتهای مذهبی بزرگترها در این ایام رفتهایم. یکی از خانههای امام که سالهاست صدای روضه در آن میپیچد، خانهی حاجیه شاهجان یا به قول مردم خانهی […]
هفتبرکه: شور و یاد حسین(ع) دوباره در شهر پیچیده است و خدمتگزاران او در کنار مردم، دوباره مجالس عزاداری را بر پا کردهاند؛ اگرچه همهی شهر، مجلس عزای او است و بسیاری از مردم هر یک در گوشهای، با ارادتی برخواسته از باور قلبی، مشغول خدمت در دستگاه جاودانهی او هستند. موکبها، سینیهای شربت و نذری […]
هفتبرکه – مریم مالدار: برای بچههای امروز، بستنی یعنی یک خوراکی دلچسب و تفریحِ رنگارنگ، آن هم داخل فریزر سوپرمارکت! در را باز میکنند و بین انبوه مدلها، از چوبی، تا قیفی و مگنوم و…، هرچه دلشان خواست برمیدارند و تمام! بستنیهای امروز اسمهای عجیب هم دارند؛ کارامل ماکیاتو، چیزکیک بلوبری، روکش شکلات بلژیکی و… […]
هفتبرکه: گاهی تاریخ را نه در کتابها، که در دستان مردم میشود پیدا کرد؛ در دستهایی که کایه میدوزند یا دستهایی که پولک را به مشب و بادبزن مینشانند. صنایع دستی فقط یک هنر نیست، بلکه حافظهی زنده مردم است، زمانی که فرهنگ با دست، زبان گویا پیدا میکند. امروز، ۱۰ ژوئن همزمان با ۲۰ […]
هفتبرکه: در ادامهی سلسله مباحث گویش گراشی در هفتبرکه با هشتگ «گنجینه»، محمدحسن روستایی یادداشتی را به درخواست ما نوشته است. محمدحسن روستایی، نویسنده و پژوهشگر: در میان واژههای کهنِ گویش گراشی، فعل «نیشیدن» جایگاه ویژهای دارد؛ فعلی که ریشه آن را میتوان تا زبان پهلوی دنبال کرد. این واژه در گذشته به معنای «دیدن» به […]