هفت‌برکه – مریم مالدار: چندین سال پیش، عمه را هم عادت دادیم به «بنزه خاسّه» (آدامس جویدن) آن هم از نوع اکسترا، تری‌دنت و فایو؛ تا یک نفر دیگر را هم به جرگه جوندگان آدامسهای خارجی اضافه کرده باشیم! اما هنوز که هنوز است، هر وقت «بنزه کاوی» تازه برایش می‌بریم، می‌گوید: «غلط بکد بنزه خارجی!»
«کاوی» و «کُدُرگ» دو برند خالص و دِهی روزگارند که نه تنها بین بزرگ‌ترها، بلکه بین برخی جوانان هم طرفداران پر و پا قرصی دارد. یک طعم بسیار خالص، تازه و طبیعی، و البته قدری دندان‌چسب! جوان‌ها بهتر می‌دانند که جویدن آدامسهای کوهی، مساوی است با درد گرفتن فک! اما از نظر بزرگ‌ترها، این برابر است با قوی شدن ماهیچه‌های فک که البته برای گوارش و معده هم بسیار مفید است! حالا هر کدامش که باشد جزیی از عشق است و به قول سعدی:
هر کو شراب عشق نخورده‌ست و دُردِ دَرد / آن‌ست کز حیات جهانش نصیب نیست
کاوی و کدرگ، دو یار غار
درخت بَنِه که با نام‌های پسته کوهی یا پسته وحشی هم شناخته می‌شود، از گنجینه‌های غرب ایران است. صمغ بنه که به سقز معروف است، یکی از پرکاربردترین صمغ‌های طبیعی برای تهیه آدامسهای دلپذیر است و در بازار به نام‌های سقز، کوهی و یا کردی شهرت دارد.
اما کُندُر یا همان کدرگ در لفظ مردم گراش، در واقع از صمغ درخت بوسولیا Boswellia به دست می‌آید. این درخت بومی مناطق خشک و کوهستانی هند، آفریقا و خاورمیانه است و در نواحی نسبتا گرم زمین رشد می‌کند. کندرِ مرغوب باید خالص، تازه، نرم و به رنگِ سفید باشد. هنگامی که شکسته می‌شود، تهِ آن رگه‌هایی چسبناک و طلایی‌رنگ پدیدار می‌شود که این شیره کم‌کم با هوا، به تدریج محکم می‌شود و به کندرِ شناخته‌شده بدل می‌گردد. این صمغ، نه تنها در ساختِ آدامس، که در صنعتِ عطرسازی و حتی طبابت نیز کاربرد دارد.
جویدنی‌های باوقار و چندبارمصرف!
کاوی بافت نرم‌تر و بوی خنک و معتدلی دارد؛ در مقابل، کندر دارای طعمی تلخ و گس و بویی تند و گرم است. پس حتما باید توصیه بزرگ‌ترها را ارج نهید و همراه با جویدن کدرگ، یکی دو حبه قند هم بجوید تا تکه‌های ریز کدرگ با شیرینی قند ترکیب شود و بشود آن در دهان را چپ و راست کرد و چرخاند.
کاوی خیلی راحت در دهان تبدیل می‌شود به یک آدامس واقعی چرا که قدری کشسانی دارد؛ اما کدرگ بدقلق و سرکش است! یعنی باید با مهارت ویژه آن را با صبر و حوصله بجوید و طوری با قند ترکیب کنید که همزمان هم کدرگ شیرین شود و هم بافت‌‌هایش یکپارچه شود و قوام یابد؛ در غیر اینصورت، در دهان فش‌فش می‌شود و شما را با چالش جدیدی روبه‌رو می‌سازد و نیازمندِ مداخله‌ی دست برای جداسازی تکه‌های چسبیده کدرگ به سی و دو عدد دندان می‌شوید!
بعد از آن کارتان راحت است. مثل باقی آدامس‌ها تا جایی که فکتان اجازه می‌دهد بچسبید به جویدن. ادا اطوار را هم کنار بگذارید چرا که این دو جزو ریش‌سفیدان دنیای آدامس هستند؛ باوقار و سنگین! بافتشان به شما اجازه‌ی ایجاد صداهای دلخراش نمی‌دهد.
اما اگر خسته شدید، باید بدانید که این دو بر خلاف آدامسهای صنعتی که بعد از یک ساعت نابود می‌شوند، چندبارمصرفند! حتما این قسمت را از بزرگ‌ترها بپرسید تا به حقیقت متن دست یابید!
