هفتبرکه – صادق رحمانی: هنر نقاشی در گراش طی سالهای اخیر مسیر رو به رشدی را پیموده است؛ مسیری که بخشی از آن مرهون تلاش هنرمندانی است که با آموزش، برگزاری نمایشگاه و پرورش نسل جدید هنرجویان، کوشیدهاند نگاه جامعه را به هنرهای تجسمی تغییر دهند. در ادامه، گفتوگویی را میخوانید با یکی از فعالان حوزه نقاشی که از کودکی با هنر مأنوس بوده و سالها در زمینه آموزش و تولید آثار هنری فعالیت کرده است. او از تجربههای خود در توسعه هنر نقاشی در گراش، چالشهای پیشرو و چشمانداز این هنر سخن میگوید.
حمیدرضا توکلی ۳۹ساله، دارای مدرک کارشناسی ارشد نقاشی، مدرک ممتاز خوشنویسی، و از سال ۱۴۰۳ مدیر انجمن هنرهای تجسمی گراش است. توکلی از ۱۵ سال پیش معلم هنر است و دو سال کارشناس هنری اداره آموزش و پرورش گراش بود. او در رشتههای نقاشی، تصویرسازی، طراحی و خلاقیت کودکان در حیطه نقاشی و تصویرسازی فعالیت دارد. او مدیریت «آموزشگاه آزاد هنرهای تجسمی پالت» را با همراهی همسرش نرگس دانشور (گفتگو در هفتبرکه) بر عهده دارد که از سال ۱۴۰۱ به عنوان نخستین آموزشگاه هنرهای تجسمی گراش آغاز به کار کرد. توکلی در سالهای اخیر با برپایی چندین نمایشگاه هنری انفرادی و گروهی آثار هنرجویان، گام بزرگی برای رشد نقاشی بین هنرجویان و معرفی آن به مردم در گراش برداشته است.
هفت پرسش مکتوب هفتبرکه و پاسخهای توکلی را بخوانید.
صادق رحمانی: علاقه شما به نقاشی از کجا آغاز شد و چه عواملی باعث شد این مسیر را بهصورت حرفهای ادامه دهید؟
حمیدرضا توکلی: علاقه من به نقاشی از دوران کودکی شکل گرفت. از همان سالها ساعتهای زیادی از روز را به طراحی و نقاشی اختصاص میدادم و این دلبستگی بهتدریج به بخش مهمی از زندگیام تبدیل شد. به دلیل همین علاقه ویژه، مسیر هنری خود را در هنرستان ادامه دادم. حمایتهای خانواده نیز نقش مهمی در این راه داشت و عشق و علاقه شخصی، مهمترین انگیزه برای تداوم فعالیت هنری من بوده است.
رحمانی: جایگاه هنر نقاشی در میان مردم گراش را چگونه ارزیابی میکنید و این نگاه در سالهای اخیر چه تغییری کرده است؟
توکلی: اگر بخواهم به سال ۱۳۹۲ بازگردم، باید بگویم در آن زمان هنر نقاشی هنوز جایگاه شایسته خود را در میان مردم پیدا نکرده بود و بسیاری ارتباط عمیقی با این هنر برقرار نمیکردند. همچنین در حوزههای مختلف، نقاشی چندان جدی گرفته نمیشد. در این سالها تلاش کردم با برگزاری نمایشگاههای متعدد، اجرای فعالیتهای خلاقانه، آموزش و پرورش هنرجویان مستعد و تشویق خانوادهها، نگرش جامعه را نسبت به نقاشی تغییر دهم. خوشبختانه به مرور زمان این نگاه بهبود یافت و امروز استقبال مردم از نمایشگاهها و فعالیتهای هنری بسیار بیشتر از گذشته است.
رحمانی: منزلت اجتماعی هنرمندان در گراش را چگونه میبینید؟ آیا هنرمندان از حمایت و احترام کافی برخوردارند؟
توکلی: منزلت اجتماعی هنرمندان موضوعی نسبی است و نمیتوان درباره آن حکم قطعی صادر کرد. بخشی از این جایگاه را خود هنرمند با رفتار، فعالیت و تعاملش در جامعه شکل میدهد و بخش دیگر به عواملی مانند وضعیت اقتصادی، زیرساختهای فرهنگی، حمایت رسانهها و روحیه اجتماعی جامعه وابسته است. با این حال میتوان گفت نسبت به سالهای گذشته، میزان احترام و حمایت از هنرمندان بیشتر شده است.
رحمانی: چه استادان و چهرههایی بیشترین تأثیر را بر شکلگیری نگاه هنری شما داشتهاند؟
توکلی: در مسیر هنری خود از استادان بزرگی همچون استاد علیاصغر تجویدی، استاد علیرضا کریمپور، استاد محمود فرشچیان، استاد محسن خداممحمدی و استاد گلشن اسماعیل قربانینژاد بسیار آموختهام. همچنین همسرم، سرکار خانم نرگس دانشور، همواره از تأثیرگذارترین همراهان و مشوقان من در این مسیر بودهاند.
رحمانی: مهمترین چالشهای پیش روی هنرهای تجسمی در گراش چیست و چه اقداماتی میتواند به رشد این حوزه کمک کند؟
توکلی: یکی از مهمترین چالشها، کمبود فضاهای فرهنگی و هنری مناسب، بهویژه یک نگارخانه بهروز و استاندارد است. همچنین نگاه مثبت و حمایت عملی نهادهایی مانند شهرداری، فرمانداری، شورای شهر و خیرین فرهنگی میتواند نقش مهمی در توسعه هنرهای تجسمی و ایجاد انگیزه برای هنرمندان داشته باشد.
رحمانی: تجربه شما از برگزاری نمایشگاههای هنری چیست و چه انتظاری از این رویدادها دارید؟
توکلی: با توجه به اینکه بیشترین تعداد نمایشگاههای تجسمی در گراش را برگزار کردهام، تجربه نشان داده است که مهمترین نیاز هنرمندان، حمایتهای مادی و معنوی دستگاههای اجرایی است. در مرحله بعد، حمایت خانوادهها و نگاه هنری و دقیق به آثار اهمیت دارد؛ نگاهی که فراتر از یک بازدید گذرا باشد و به درک و ارتباط عمیقتر با اثر هنری منجر شود.
رحمانی: طرح «اتفاق هنری گراش» را چگونه ارزیابی میکنید و چه عاملی میتواند موفقیت آن را تضمین کند؟
توکلی: اگر این طرح صرفاً در حد یک برنامه تبلیغاتی یا نمایشی باقی بماند، سرنوشتی مشابه بسیاری از رویدادها و جشنوارههایی پیدا خواهد کرد که پس از مدتی به فراموشی سپرده شدهاند. موفقیت «اتفاق هنری گراش» در گرو استمرار، برنامهریزی دقیق، پیگیری نتایج و تبدیل آن به یک جریان فرهنگی ماندگار است؛ جریانی که بتواند به تولید اثر، معرفی هنرمندان و تقویت هنر در شهر منجر شود.
