هفتبرکه: در گراش که بخش زیادی از خبرهایش از ادارات و پروژهها میآید، این بار قرار است خبر از جایی دیگر برسد: از دل هنر. «اتفاق هنری گراش» در هفت شب، شعر و داستان، موسیقی، نمایش، عکس و فیلم و هنرهای تجسمی را کنار هم میآورد تا هنرمندانی که به گفته صادق رحمانی، دبیر این رویداد؛ سالها در خلوت خود کار کردهاند، بیشتر دیده شوند؛ این بار خودِ هنرمندان، بخشی از خبرهای اصلی شهر هستند.
به گزارش خبرنگار هفتبرکه، نشست خبری رویداد «اتفاق هنری» پنجشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵، با حضور سجاد فتحی، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گراش؛ دکتر صادق رحمانی، دبیر و ایدهپرداز این رویداد؛ محمدعلی شامحمدی، دبیر اجرایی و رئیس انجمن نمایش؛ محمدحسن روستایی، پژوهشگر حوزه فرهنگ بومی؛ مجید افشار، رئیس انجمن فیلم و عکس؛ و نمایندگان سه پایگاه خبری هفتبرکه، تابان و گراشنیوز، در محل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گراش برگزار شد.
سجاد فتحی: «اتفاق هنری» با هدف معرفی ظرفیتهای فرهنگی و هنری گراش برگزار میشود
سجاد فتحی، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گراش، در ابتدای این نشست درباره زمان برگزاری و اهداف رویداد «اتفاق هنری» توضیح داد و گفت: «ما از روز شنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ به مدت یک هفته رویداد «اتفاق هنری» را در گراش داریم که هر شب شاهد برگزاری برنامههای متنوع فرهنگی و هنری هستیم.»
«هدف از برگزاری این رویداد، معرفی ظرفیتهای فرهنگی و هنری گراش به مردم و مسئولین است؛ خلق آثار هنری با محتوای گراش، ایجاد ارتباط و همراهی و همکاری بین انجمنهای فرهنگی و هنریمان، معرفی و کشف استعدادهای جدید هنری، ایجاد زمینه برای شکلگیری اقتصاد هنر و همینطور ایجاد نشاط عمومی در جامعه است.»
فتحی در ادامه به برگزارکنندگان این رویداد و انجمنهای مشارکتکننده اشاره کرد و گفت: «برگزارکنندههای این رویداد هنری، شهرداری و شورای اسلامی گراش، موسسه فرهنگی و هنری هفتبرکه، انجمنهای اداره فرهنگ و ارشاد و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گراش هستند. انجمنهایی که در این رویداد با ما همکاری کردند، انجمن داستان، انجمن شعر چشمه، انجمن موسیقی، انجمن هنرهای تجسمی، انجمن خوشنویسی، انجمن فیلم و عکس و انجمن نمایش هستند.»
او در بخش دیگری از صحبتهای خود با اشاره به سابقه فعالیتهای فرهنگی و هنری در گراش، به پیشینه اداره فرهنگ و ارشاد و فعالیت انجمنهای مختلف پرداخت و گفت: «شاید سابقه تأسیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گراش به سال ۱۳۹۲ برگردد، منتها قبل از آن مدیریت فضای فرهنگی و هنری در گراش با خانه فرهنگ بود که با همکاری آقایان صلاحی، جباری و آیینهافروز در سال ۱۳۸۳ آغاز شد و تا سال ۱۳۹۹ ادامه داشت.»
«همچنین سابقه برخی از انجمنها در گراش به بیش از ۲۰ سال میرسد؛ مثل انجمن خوشنویسی، انجمن شعر و داستان که به صورت منظم و هر دو هفته یکبار برنامههای فرهنگی خودشان را دارند و انجمن موسیقی که در گراش ما سه آموزشگاه موسیقی داریم؛ که دو تای آن از فنی و حرفهای مجوز دارند و یکی از آنها از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، هر سهی آنها در بحث آموزش عملکرد خیلی خوبی دارند.»
«حتی انجمن تجسمی که رکورددار بیشترین تعداد برگزاری نمایشگاه هنری است و چهار آموزشگاه در این حوزه فعال هستند؛ دو تای آنها از فنیوحرفهای و دو تا از وزارت فرهنگ و ارشاد مجوز دارند. انجمن فیلم و عکس که سابقه برگزاری ۱۳ دوره جشنواره فیلم «کَل» را دارد و برگزاری ۱۳ دوره سوگواره عکسهای عاشورایی، یک سابقه خیلی خوب از خودش به جا گذاشته است و انجمن تعزیه و هنرهای آیینی که شاید فراگیرترین و عمومیترین برنامه هنری شهر توسط دوستان در این انجمن برگزار میشود.»
فتحی همچنین به بخشهای ویژهای که برای این رویداد در نظر گرفته شده است اشاره کرد: «در این رویداد ما یکسری بخشهای ویژه هم در نظر گرفتیم که شامل نمایشگاه آثار هنرمندان، معرفی استعدادهای جوان، تکریم پیشکسوتها، فروش آثار هنری، گفتگو با هنرمندان و تقدیر از فعالان فرهنگی و هنری است که در اختتامیه این رویداد انجام میشود.»
«همشهریان گراشی آثار را خریداری کنند تا هنرمند شهر سرزندهتر ادامه بدهد.»
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گراش در ادامه با طرح موضوع اقتصاد هنر، از شهروندان گراشی خواست با خرید آثار هنری از هنرمندان حمایت کنند. او گفت: «یک سوال اساسی دارم از عزیزان و همشهریان گراشی که تمکن مالی دارند، سهم شما عزیزان در اقتصاد هنر و حمایت از هنرمندان این شهر با خرید آثار هنری به چه میزان بوده است و اینکه اقتصاد هنر تا چه میزانی توانسته در اقتصاد کلان شهرستان تأثیرگذار بوده باشد و خودش را تثبیت کند؟»
او ادامه داد: «صرفاً این نیست که ما بیاییم یک نمایشگاهی برگزار کنیم و از آثار دیدن کنیم. در کنار دیدن آثار، باید خرید آثار هم رقم بخورد تا هنرمند مشتاق به ادامه کار باشد. با شناختی که از مردم باسخاوت گراش دارم، امیدوارم که این هدف محقق بشود. خواهش من از همشهریان گراشی این است که حمایت کنید تا هنرمند شهر سرزندهتر ادامه بدهد.»
فتحی در پایان با تأکید بر ادامهدار بودن این رویداد، از دکتر صادق رحمانی، دبیر و ایدهپرداز «اتفاق هنری»، نیز تشکر کرد: «بنا داریم این «اتفاق هنری» ادامهدار باشد و در سالهای آینده هم به صورت منظم اجرایش کنیم تا بتوانیم گراش را به عنوان شهر پویای فرهنگ و هنر معرفی کنیم و این همکاری بین انجمنها هم ادامهدار باشد. در پایان تشکر میکنم از دکتر رحمانی که با طرح ایده «اتفاق هنری» مشوق انجمنهای ما بودند و باعث شدند که این اتفاق هنری شکل بگیرد. این اتفاق هنری متعلق به هیچ موسسه و نهاد و ارگانی نیست و به همه افرادی تعلق دارد که به رویش ناگزیر جوانههای هنر در شهرمان باور دارند.»
شامحمدی: هفت شب با برنامههای مختلف هنری در گراش
محمدعلی شامحمدی، دبیر اجرایی و مسئول انجمن نمایش شهرستان گراش، درباره روند برنامهریزی این رویداد و تقویم برنامههای «اتفاق هنری» توضیح داد: «برنامهی اتفاق هنری گراش از طرف اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گراش و با پیشنهاد و ایدهپردازی دکتر رحمانی از سه ماه قبل برنامهریزی شد. این رویداد در جهت ارتقای سطح فرهنگی و هنری شهرستان و شناخت استعدادهای جدید و اینکه هنرمندانهای حوزههای مختلف در این هفت روز باهم در ارتباط باشند.»
شامحمدی در ادامه، برنامههای هفت شب این رویداد را تشریح کرد و گفت: «تقویم رویدادهای هنری ما از شنبه ۲۱ شهریورماه با افتتاح نمایشگاه آثار تجسمی در گالری اُ شروع میشود، یکشنبه ۲۲ شهریورماه شب موسیقی و سرود را داریم، دوشنبه ۲۳ شهریورماه شب داستان و روایت در تالار آبشار اندیشه، سهشنبه ۲۴ شهریورماه شب نمایش با سه کار در خدمت همهی مردم در سینما فرهنگ گراش هستیم، چهارشنبه ۲۵ شهریورماه شب عکس و فیلم در حسینیهی پورکریمی در خیابان آبیاری از طرف انجمن فیلم و عکس سوگوارهی عکس عاشورایی و پخش فیلم خواهیم داشت، پنجشنبه ۲۶ شهریورماه شب شعر که انجمن چشمه در تالار آبشار اندیشه اجرای شعرخوانی و معرفی کتاب داریم و جمعه ۲۷ شهریورماه شب پایانی و اختتامیه است.»
او همچنین به حامیان برگزاری این رویداد اشاره کرد و افزود: «این برنامه با حمایت شورا و شهرداری گراش، بنیاد فرهنگی نوبهار، موسسهی مهرگان و چند ارگان دیگر برگزار میشود.»
رحمانی: هنرمندان گراش باید بیشتر دیده شوند
نماینده پایگاه خبری هفتبرکه، درباره شکلگیری ایده «اتفاق هنری» و خلأیی که برگزارکنندگان در فضای فرهنگی و هنری گراش احساس کردهاند، از دکتر رحمانی پرسید. دکتر رحمانی در پاسخ، یکی از دلایل شکلگیری این رویداد را دیده نشدن بخشی از هنرمندان گراش دانست و گفت: «هنرمند ذاتش این است که خودش را نشان نمیدهد. هنرمندان گراش، چه شاعرها و چه نقاش و چه نویسنده، یک حالت درونگرایی دارند که تا از آنها تقاضا نکنید کاری انجام بدهند در خلوت خودشان هستند. اینکه ما بیاییم ظرفیتهای هنری گراش را برجسته کنیم، چون خودشان [هنرمندان] این کار را نمیکنند. بسیاری از کسانی که در گراش مطرح میشدند با عنوان یک هنرمند، اصیل نبودند. ما گفتیم بیاییم این هنرمندانی که خودشان را ظهور و بروز نمیدهند و همیشه در تاریکخانهی کارشان هستند را یک مقداری ظهور و بروز بدهیم و یک اتفاق هنری صورت بگیرد.»
«دوم اینکه یک اتفاق وقتی میافتد باید اینقدر قوی بیفتد که شهر را تحت تأثیر قرار بدهد، به نظرم این اتفاق چندان تا قبل از شروع این رویداد نیفتاده است. ما باید در شهر پوستر و بنر داشتیم، فضای شهری باید متناسب با این رویداد طراحی میشد که نشده است. ما تبلیغات شهری نداریم و هرچه تبلیغات داریم در فضای مجازی است. این اتفاق باید از نظر تبلیغی پرحجم باشد که بیاید بماند و یا کسی که میآید در این فضای هنری، برایش خوشایند و لذتبخش باشد.»
رحمانی ادامه داد: «این اتفاق باید به صورت مجتمع و هفتگی صورت میگرفت که خودش را نشان بدهد، اینکه یک هفته فضای شهر فرهنگی و هنری باشد دلیلش این است. بسیاری از رویدادهای گراش به صورت پراکنده بود؛ یکی از آنها در فروردین انجام میشود، یکی در بهمنماه و … . اگر این اتفاق در برنامهریزی و به صورت متمرکز و فشرده و با تبلیغات خیلی خوب برجسته میشد، میتوانستیم فضای شهر را به عنوان یک قطب فرهنگی و هنری در نظر بگیریم.»
رحمانی در ادامه به جلسهای با شهردار و دیگر مسئولان شهری اشاره کرد و گفت موضوع استفاده از هنر در فضای شهری نیز در این جلسه مطرح شده است: «با شهردار و دیگر مسئولین شهری جلسهای داشتیم و در آنجا به آنها هم گفتیم که در فضای شهری که ما میبینیم، هیچ نشانهای از هنر بچههای گراش روی دیوارها و مجسمهها و اِلمانهای شهری نیست و این درست نیست. شهردار هم اشاراتی کردند که ما یک سیما منظری داشتیم و در آن برای زیبایی فضای شهر تصمیماتی میگرفتند که در نهایت سلیقهای عمل شد و کلاً آن جلسات از هم پاشید و صحبتهایی هم شد برای آینده که نوید همکاری خیلی خوبی میدهد.»
او در بخش دیگری از صحبتهای خود، هنر را یکی از راههای ایجاد نشاط اجتماعی دانست و درباره تأثیر فعالیتهای هنری بر روحیه و ذهن انسان توضیح داد: «فضای شهر ما از نظر خیلی چیزها دچار خمودگی است. ما یک نشاط اجتماعی از طریق هنر باید ایجاد کنیم. از طریق هنر آدمها پیر نمیشوند؛ به دلیل اینکه ذهن آدمی وقتی شما بیکار باشید، به مغز دستور میدهد که این شخص بیکار شده و ما یواشیواش او را از جهان حذف میکنیم و وقتی ذهن را گول بزنیم و کار خلاقانه و هنری انجام بدهیم، هم ایجاد تمرکز و خوشایندی برای درون انسان دارد و هم انسان پیر نمیشود و هم در یک کار آفرینشگری انجام داده است.»
«اتفاق هنری» میتواند الگویی برای شهرهای اطراف باشد
در ادامه نشست، نمایندهی پایگاه خبری هفتبرکه درباره امکان گسترش «اتفاق هنری» از سطح گراش به شهرستانها و شهرهای اطراف پرسید. رحمانی در پاسخ، این رویداد را الگویی برای گردهم آمدن انجمنهای فرهنگی و هنری در یک برنامه متمرکز دانست: «البته این کار به عنوان یک الگو است؛ یک الگویی که طرحش به این صورت است انجمنهای هنری و فرهنگی دور هم در یک اتفاق یک هفتهای جمع بشوند. ما محوریت را عجالتاً گذاشتیم بر اساس شهر گراش که هنرمندان معرفی بشوند که چه استعدادهایی دارند و این هنرمندان چه کسانی هستند. من زمانی که فهمیدم این همه هنرمند داریم که ناشناخته هستند، تعجب کردم.»
«من در فضای گراش هم هستم و هم نیستم. خیلی از رویدادهایی که اتفاق میافتد را نمیبینم. وقتی این رویداد شروع شد، فهمیدم که ما چقدر هنرمند داریم در حوزهی نقاشی و خطاطی و داستان و… خیلی چیزها و افراد نوآمدی آمدند که باعث اشتیاق خود من هم شد، اینها باید آموزش ببینند و کارشان دیده بشود، خبر از آنها تولید بشود. ما چرا از ادارات خبر میزنیم؟ چرا ما از هنرمندها خبر تولید نمیکنیم؟ یعنی همهاش باید از ادارات خبر تولید کنیم؟ شهرداری فلانجا را آباد کرد و فلانجا را زد خراب کرد.»
«بحث من این است که باید هنرمندان را برجسته کنیم، حرمت شاعرها و نویسندهها نگه داریم، حرمت این نقاشها را با پروژههایی که میتواند از شهرداری بگیرد، نگه داریم. چه اشکالی دارد که اقتصاد هنر به او کمک کند. این رویداد فعلا در سطح خود گراش است که استعدادها شناسایی بشود، امیدواریم که این کار الگویی برای شهرستانهای اطراف بشود تا بتوانند فرهنگ بومی خودشان را نشان بدهند.»
در ادامه، سجاد فتحی نیز با تأکید بر توجه این رویداد به فرهنگ بومی گراش، گفت: «هدف نشان دادن فرهنگی است که در حال فراموشی است و آن محتوا هم محتوای در ارتباط با خود گراش، حالا چه با گویش گراشی و چه در وصف گراش و به نمایش درآوردن گراش باشد. امیدواریم که ما هم این برنامه را استمرار بدهیم در سالهای آتی و هم شهرهای اطراف الگوبرداری کنند.»
«هویت شهر را مردم و هنرمندان آن میسازند»
رحمانی در ادامه صحبتهای خود درباره امکان الگوبرداری شهرهای اطراف از «اتفاق هنری» گفت این رویداد میتواند زمینهای برای شناخت و برجسته کردن هنرمندان در دیگر شهرها نیز باشد: «ممکن است شهرهای اطراف هم برای خودشان الگوبرداری کنند و این الگو را پرورش بدهند، یعنی شناخت و برجسته کردن هنرمندان انجام بشود.»
«من اولین بار بود که با هنرمندان و نویسندهها مصاحبه کردم، قبلاً این کار انجام نشده بود و این خلأ وجود داشت، چون اینهایی [هنرمندان] که زحمت میکشند، کار فکری میکنند، باید برجسته بشوند. تنها سقف و ستون نیست، تنها آسفالت و بتن هم نیست که به شهر هویت میدهد؛ هویت شهر توسط خود مردم و هنرمندان آن است.»
او در ادامه از انجمنهای فرهنگی و هنری و رسانههای گراش خواست در جریان برگزاری رویداد، فعالیتهای هنرمندان را بیشتر پوشش دهند: «از همهی انجمنها تشکر میکنیم که همکاری کردند و از همهی رسانههای گراش تقاضا میکنیم که این کار را به طور روزانه برجسته کنند. با آغاز رویداد، روزانه یک خبر کار کنند تا این رویداد برجسته بشود. من نمیخواهم با شهرستانهای اطراف یک تقابل ایجاد کنم، اما میخواهیم ببینند که گراش یک استعداد برتر است و شلوغبازی نیست. ما شلوغبازی نکردیم، ما برنامهریزی کردیم و طراحی کردیم و آن چیزی که واقعی است را نشان میدهیم.»
شبانی: هنر بومی گراش باید با پیوست رسانهای معرفی شود
علی شبانی گراشی از رسانه گراشنیوز، در ادامه نشست با ارائه پیشنهادی درباره نحوه معرفی هنرهای بومی گراش، بر استفاده از ظرفیت رسانه و تولید محتوای تصویری تأکید کرد: «برای برگزاری بعضی از مراسمهای هنری، ما باید به صورت ویدئویی کار کنیم و بیایم این هنرهای بومی را نشان دهیم که این کلیپها مختص گراش باشد. این کار حتی از شهرهای اطراف هم متقاضی پیدا میکند که آنها بیایند در این رویداد شرکت کنند. این کار برجستهسازی در سطح گراش و منطقه حتماً متقاضی دارد و باعث میشود خیلی از اقشار جامعه به هنر روی میآورند و این کار در فرهنگ ما گنجانده میشود.»
شبانی ادامه داد: «در جلسات و برنامههایی که در سطح گراش برگزار میشود، پیشنهاد من، علی شبانی، این است که ما بیاییم این مراسمها را از قبل برنامهریزی کنیم و هر ماه در مورد یکی از هنرها صحبت کنیم، مثلاً این ماه برای نقاشی و ماه بعدی برای موسیقی و بیایم اینها را به صورت یک کلیپ به نمایش بگذاریم. مردم همین را میخواهند؛ وقتی که آنها چیزی از شهرشان در رسانهها و فضای مجازی برجسته میشود، دستبهدست میکنند و متقاضی بیشتری این مراسمات را همراهی میکند.»
رحمانی در پاسخ به این پیشنهاد، نقش رسانهها و همچنین هنرمندان فعال در حوزه تولید محتوای تصویری را در برجستهسازی رویداد و هنرهای گراش مهم دانست: «بخشی از این کار به خود شما رسانهها برمیگردد که این کار برجستهسازی را انجام بدهید و یک بخشی از آن به هنرمندان نسل جدیدی که تصویربرداری میکنند [بلاگرها].»
پس از آن، سجاد فتحی نیز با اشاره به ضرورت ایجاد یک جریان محرک برای فعالتر شدن حوزه هنر، بر رقابت میان فضای فرهنگی و فضای مجازی تأکید کرد: «نیاز است یک موتور محرکی باشد که بچهها را رو به جلو هل بدهد و به حرکت دربیاورد، وگرنه بچهها پای کار هستند، ما در رقابت با فضای مجازی هستیم؛ یعنی ما با فضای حقیقی و واقعی در رقابتیم با فضای مجازی که یکجورایی همهی حواسها سمت فضای مجازی رفته است. متأسفانه در اکنون ما به مقولهی هنر آنچنان اهمیت داده نمیشود و اگر ما از خود هنرمندانمان نخواهیم و این حرکت را نزنیم، شاید برای خیلیها اهمیتی نداشته باشد.»
محمدی: فضای مجازی باید ابزار دیدهشدن هنر باشد
علی محمدی، خبرنگار پایگاه خبری تابان، در تکمیل این بحث گفت بهتر است فضای مجازی بهجای اینکه رقیب هنر واقعی تلقی شود، به عنوان ابزاری برای معرفی و دیدهشدن آن به کار گرفته شود. او همچنین پیشنهاد کرد برای هر رشته هنری، شیوه متناسبی برای تولید محتوای رسانهای طراحی شود: «من صحبتی در تکمیل صحبتهای شما بکنم. این است که ما هیچوقت خودمان را در رقابت با فضای مجازی نباید ببینیم. خود فضای مجازی باید ابزاری باشد برای اینکه هنر حقیقی ما دیده بشود.»
او ادامه داد: «این اتفاق هنری در گراش انجمن و زیرشاخههای مختلفی دارد و هرکدام از اینها برای اینکه بتوانند خودشان را نشان بدهند، نیاز دارند یک پیوست رسانهای داشته باشند که مختص همان کار باشد، ما باید بدانیم که این هنر در چه قالبی و چجور در فضای مجازی معرفی شود. مثلاً برای خوشنویسی با خودکار و نی، هنرمندان از بالا فیلم میگیرند و آن را منتشر میکنند و برای مجسمهسازی به طریقی دیگر. برای شیوه و سبک معرفی این هنرها، با بچههایی که در زمینهی تولیدات تصویری کار میکنند جلسهای بگیرید تا از آنها بخواهید که در فضای مجازی چجوری باید محتوا ساخته بشود و برای هر رشته چه چیزی را نیاز دارد. این پیوست رسانهای باید با قالب هنر جور باشد که آن را بپذیرد و جذاب و بهروز باشد.»
روستایی: برای عرضه آثار هنری باید مکان دائمی داشته باشیم
محمدحسن روستایی، پژوهشگر فرهنگ بومی، در ادامه بحث بر ضرورت ماندگار شدن این جریان و ایجاد زیرساختی دائمی برای معرفی و فروش آثار هنری تأکید کرد. او پیشنهاد داد بخشی از بناهای قدیمی یا یک ساختمان مشخص در گراش به محل عرضه آثار هنرمندان اختصاص پیدا کند: «همهی اینها برای گراش لازم و ضروری است، اما به نظر من باید پایدار هم باشد. مثلاً شما هر شهری که میروید برای خودش یک مکانی دارد که آثار هنری همان شهر را منتشر میکند. مثال میزنم اگر در گراش در یکی از خانههای قدیمی غرفههایی باشد برای نمایش درآوردن هنر هنرمندان و یک پاتوقی که مستمر و دائمی باشد، این تبلیغاتی که بچهها انجام میدهند، یک پشتوانهی اقتصادی هم برایشان میشود.»
«یعنی هنرمندی که یک اثری را خلق کرده، فقط منجر به نمایش نشود؛ چون در نمایش مردم میآیند نگاه میکنند و میروند، ولی برای خرید آن باید یک مکانی باشد. مثلاً ما ساختمان پزشکان داریم، چرا ساختمان هنرمندان نداشته باشیم؟ به نظرم باید در گراش یک ساختمان هنرمندان هم باشد و آثار هنری هنرمندان و بچههایی که دارند زحمت میکشند، همانجا به فروش برسد. این آثار هنری و نمادهایی که در شهر داریم باید یک مکان مشخص برای عرضه داشته باشند.»
«اتفاق هنری» قرار است یک هفته، بخشهایی از هنر و فرهنگ گراش را بیشتر به چشم بیاورد؛ از هنرمندانی که کمتر دیده شدهاند تا آثاری که شاید کمتر فرصت عرضه پیدا کردهاند. حالا ادامه این مسیر میتواند به دیدهشدن بیشتر هنرمندان، رونق اقتصاد هنر و حضور پررنگتر هنر در فضای شهر کمک کند.
