هفت‌برکه – نوریه بلبل: در یک شب نه چندان سرد پاییزی مهمان خانه‌ای بودم که مهر و صمیمیت صاحبانش از همان لحظه گشودن در، به قلبم نشست. فضای خانه گرم و خودمانی بود. دختر کوچک خانواده در خوابی آرام به سر می‌برد که با شنیدن صدای زنگ در بیدار شد. حضوری کوچک که حالا به بخش جدانشدنی زندگی این خانه تبدیل شده بود. روبه‌روی مادر خانواده نشستم و گفتگوی دونفره آغاز شد؛ گفتگویی درباره سال‌هایی که گذشت، انتظاری که به پایان رسید و دختری که آمد و معنای تازه‌ای به زندگی‌شان بخشید.
مادر خانواده در توصیف لحظه ورود دخترش به زندگی آنها می‌گوید: «وقتی که تو آمدی عشق اتفاق افتاد، یک شهر از شوقت به شور و اشتیاق افتاد.»
در تقویم ۱۸ آبان‌ماه و «روز جهانی فرزندخواندگی» بود، فرصتی برای شنیدن روایت خانواده‌هایی که این مسیر را انتخاب کرده‌اند؛ خانواده‌هایی که تجربه‌هایشان می‌تواند تصویر روشن‌تری از فرزندپذیری، دغدغه‌های پیش از آن، دشواری‌های مسیر و شیرینی روزهای بعد از ورود فرزند به خانواده‌های دیگر بدهد. در این گفتگو به سراغ تازه‌ترین خانواده فرزندپذیر گراشی رفته‌ایم که ۱۸ سال در آرزوی پدر و مادر شدن راه‌های زیادی را رفتند و سرانجام با فرزندپذیری به این آرزو واقعیت بخشیدند.
فاطمه و علی نامی است که ما برای آنها انتخاب کرده‌ایم و گرنه خود آنها موضوع فرزندپذیری را از نزدیکان‌شان پنهان نکرده‌اند و این را بخشی از واقعیت زندگی خود در آینده می‌دانند. آنها برخورد خانواده و جامعه گراش را خیلی خیلی خوب و بهتر از ذهنیت اولیه‌شان می‌دانند.
۱۴ سال در آرزوی پدر و مادر شدن
گاهی تشکیل خانواده مسیری متفاوت از آن چیزی دارد که از ابتدا برای خودمان تصور کرده‌ایم. مسیری که ممکن است از سال‌ها انتظار، تلاش، امید و ناامیدی عبور کند و در نهایت به آغوشی برسد که قرار است معنای تازه‌ای به زندگی ببخشد. فرزندپذیری یکی از همین مسیرهاست؛ مسیری که در آن، پیوندهای خانوادگی نه از نقطه آغاز تولد، بلکه از تصمیمی آگاهانه شکل می‌گیرد و به‌تدریج در وجود والدین ریشه می‌دواند.
این بار پای صحبت مادری نشستیم که بعد از سال‌ها درمان و انتظار، تصمیم گرفت مسیر دیگری را برای مادر شدن انتخاب کند. او حالا نه‌تنها از تجربه خودش با افتخار حرف می‌زند، بلکه دوست دارد راهنمای کسانی باشد که شاید هنوز در ابتدای این مسیر ایستاده‌اند و برای برداشتن قدم اول تردید دارند.
او می‌گوید: «من باعث افتخارم است که مادر فرزندپذیر هستم و در این مسیر هستم و همیشه به خانم خوشابی‌زاده [کارشناس بهزیستی] می‌گویم اگر کسی در این راه کمکی می‌خواهد، شماره‌ی من را به او بدهید. چندین نفر هم تماس گرفتند.»
داستان این خانواده به سال ۱۳۸۶ برمی‌گردد؛ زمانی که ازدواج کردند. فاطمه آن روزها ۱۷ سال داشت و همسرش علی ۲۲ ساله بود. بعد از گذشت ۴ سال از زندگی مشترکشان متوجه ناباروری می‌شوند. از آن زمان، دوره‌ای طولانی درمان آغاز می‌شود.
فاطمه درباره این مسیر می‌گوید: «۱۸ سال بود که از ازدواجمان می‌گذشت و ما ۱۴ سال آن را درمان می‌کردیم و به دنبال درمان از شهری به شهر دیگر می‌رفتیم.»
او درباره اینکه چگونه متوجه ناباروری شدند، توضیح می‌دهد: «بالاخره آدم برای چکاپ به پزشک مراجعه می‌کند. در درمان ناباروری مشکل ناباروری از هر کدام باشد حالا چه مرد و چه زن، مشکل فقط آن شخص نیست، مشکل هر دوی آنهاست، چون باید با هم راه درمان را طی کنند تا به نتیجه برسند.»
بعد از سال‌ها درمان و تلاش و وقتی نتیجه‌ای حاصل نمی‌شود، این زوج تصمیم می‌گیرند مسیر دیگری را برای تشکیل خانواده انتخاب کنند.
فرزندپذیری را انتخاب کردیم
در کنار سال‌های درمان، مسئله دیگری هم وجود داشت؛ ناآشنایی با مسیر فرزندپذیری. در شهری کوچک مثل گراش، آگاهی چندانی درباره اینکه فرزندپذیری چه مراحلی دارد، از کجا باید برای آن اقدام کرد و چگونه می‌توان اطلاعات لازم را به دست آورد، وجود ندارد. حتی ممکن است این مسیر برای بسیاری از افراد، چیزی دور از ذهن و ترسناک باشد.
فاطمه می‌گوید: «ما راه را بلد نبودیم و چون شهر کوچک است، نمی‌دانستیم که فرزندپذیری به چه صورت است و چه راهی دارد و از کی باید تحقیق کنیم و برای همه مثل یک چیز وحشتناک است. بعدها خودم از اینترنت و سایت‌های مختلف پرس و جو کردم. من و همسرم تصمیم گرفتیم که بهترین راه این راه است.»
او می‌گوید قبل از تصمیم‌گیری برای اقدام به فرزندپذیری، درباره خانواده‌هایی که در گراش از این طریق صاحب فرزند شده بودند، چیزهایی شنیده بود؛ حتی کودکانی را می‌شناخت که حالا بزرگ شده بودند، اما از اینکه به تازگی کسی این کار را انجام داده بود خبر نداشت.
او در مورد سختی‌های راه می‌گوید: «من چندین مورد در گراش شنیده بودم که آنها بزرگ شده بودند و نشنیده بودم که به تازگی کسی اقدام کرده باشد. متأسفانه کسی همکاری نمی‌کند، البته شاید راضی نباشند و من هم به سراغشان نرفتم و در سایت‌های مختلف، اینترنت و دوست و آشنا بالاخره به این نتیجه رسیدیم و ثبت‌نام کردیم.»
راهی که آسان نبود
تصمیم به فرزندپذیری برای این زوج، به معنای پایان همه نگرانی‌ها نبود. از شکل‌گیری ارتباط عاطفی میان آنها و کودک گرفته تا واکنش خانواده‌ها و جامعه و مسئولیت بزرگی که قرار بود بر عهده بگیرند.
فاطمه می‌گوید: «مهم‌ترین دغدغه‌ی ما این بود که مثلاً من و همسرم با فرزندمان ارتباط عاطفی نگیریم و یا برعکس آن نوزاد با ما ارتباط نگیرد. یا اینکه اصلاً فرزندمان در آینده من را به عنوان یک مادر قبول می‌کند یا نه؟ بعدی هم این بود که شهر و خانواده چه برخوردی با این قضیه دارد و مسئولیت‌ها و آینده چه می‌شود، آیا می‌توانی از عهده‌ی یک بچه بربیایی؟»
به گفته فاطمه، موافقت خانواده‌ها یکی از بخش‌های مسیر اداری است و آنها قبل از اینکه اقدام کنند باید موضوع را با خانواده‌هایشان در میان بگذارند.
فاطمه در مورد واکنش اطرافیان و خانواده می‌گوید: «یکی از روندهای ثبت‌نام این است که باید به خانواده‌هایمان بگوییم که ما می‌خواهیم این کار را بکنیم و جزو روند اداری آن است. ما هم به خانواده‌هایمان گفتیم و همگی موافق بودند و گفتند که هرکاری که خودتان کردید درست است. به آنها گفتیم که از این طریق می‌خواهیم مادر و پدر بشویم و هدف خانواده بودن و فرزنددار شدن است.»
فقط نگرانی برای آنها مطرح نبوده و مسئله‌ی ارتباط عاطفی با کودک برای آنها هم موضوع مهمی بود. اما آنچه که بعد از ورود دخترشان اتفاق می‌افتد، همه تصورات قبلی را تغییر می‌دهد. پرده‌ی اشک در چشمان فاطمه حلقه زد و گفت: «وقتی که تو آمدی عشق اتفاق افتاد، یک شهر از شوقت به شور و اشتیاق افتاد. شاید باور نکنید، الان بیشتر از خودم او را دوست دارند.» این را با خنده می‌گوید.
مسیر اداری؛ طولانی، سخت اما به‌گفته مادر ضروری
بعد از تصمیم‌گیری، نوبت به ورود به مسیر اداری فرزندپذیری می‌رسد؛ مسیری که به گفته فاطمه، هم طولانی بود و هم نیازمند پیگیری فراوان. او از سختی‌های مسیر اداری می‌گوید: «چالش‌های اداری آن خیلی زیاد است و واقعاً هم می‌ارزد. به نظر من این چالش‌ها خیلی لازم و واجب است، چون هر بچه‌ای که بخواهید بزرگ کنید مسئولیت دارد و ربطی ندارد به اینکه زیستی و یا غیرزیستی باشد. بالاخره زندگی فراز و نشیب دارد و باید این سخت‌گیری‌ها باشد. مثلاً ممکن است فردا روزی مریض بشود و از خودت بپرسی که آیا من از عهده‌ی او برمی‌آیم؟»
او تأکید می‌کند که مسئولیت بزرگ کردن کودک، فارغ از اینکه پیوند خونی با والدین داشته باشد یا نه، یک مسئولیت جدی است و به همین دلیل سخت‌گیری‌ها و بررسی‌های بهزیستی را ضروری می‌داند.
این خانواده در سال ۱۴۰۱ در سامانه فرزندخواندگی ثبت‌نام می‌کنند و بعد از آن، از طریق بهزیستی گراش برای تشکیل پرونده اقدام می‌کنند و بعد مصاحبه می‌دهند و مراحل مشاوره را پشت سر می‌گذرانند و در نهایت پرونده برای کارهای نهایی به شیراز ارسال می‌شود.
او ادامه می‌دهد: «ما دو سال پیگیری کردیم. سال ۱۴۰۱ در سامانه فرزندخواندگی ثبت‌نام کردیم، بعد از طریق بهزیستی گراش رفتیم تشکیل پرونده و مصاحبه دادیم و مشاوره شدیم. بعد که پرونده‌ی ما رفت شیراز، خیلی گرفتاری داشت و سخت می‌گرفتند. روند اداری آن طولانی بود. همیشه به مردم می‌گویم که اگر یک درصد در ذهنتان است که برای فرزندخواندگی اقدام و ثبت‌نام کنید و این راه را بروید، حتماً در سامانه ثبت‌نام بکنید. اگر تردید دارید و نمی‌خواهید بعداً پیگیری کنید هم اشکالی ندارد، چون از تاریخ ثبت‌نام در سامانه حساب می‌شود.»
جواب نه و چالش‌ها این خانواده را دلسرد نمی‌کند. فاطمه می‌گوید: «من خودم حتی یک سال وقفه افتاد و خدا را شکر از تاریخ ثبت‌نام در سایت برایمان حساب شد. هزار بار باید زنگ بزنید بهزیستی شیراز، آنها جواب می‌دهند که اصلاً نوزاد نیست. هزار بار به گریه می‌اندازنت و هزار بار باید پیگیری کنید، هر وقت همسرم گراش بود، می‌رفتیم و خیلی جواب نه می‌شنیدیم و می‌گفتند که نوزاد نیست. واقعاً بعضی وقت‌ها هم نوزاد نیست، ولی بعضی وقت‌ها هم می‌خواهند بدانند که شما چقدر پیگیری دارید و می‌خواهند صبر تو را بسنجند.»
با وجود این دشواری‌ها، او معتقد است نباید این مسیر را به دلیل طولانی بودن رها کرد. البته حالا که به گذشته نگاه می‌کند، از اینکه سال‌های زیادی را صرف درمان کرده است و دیرتر به این مسیر رسیده، حسرت می‌خورد و می‌گوید: «آدم برود یکی دو بار تلاش کند و برای باروری اقدام کند، ولی نه اینکه چند سال طول بکشد. ما خیلی رفتیم و آمدیم و الان برای مطلع کردن خودمان برای درمان پشیمانیم، ولی پشیمانی هم سودی ندارد. کاش واقعاً زودتر این تصمیم را گرفته بودیم. حیف از جوانی‌مان که رفت پای درمان زیاد.»
نگرانی‌های مالی
به گفته فاطمه، یکی از سؤال‌هایی که بسیاری از خانواده‌های علاقه‌مند به فرزندپذیری مطرح می‌کنند، مسئله‌ی پشتوانه مالی است؛ اینکه آیا برای ورود به این مسیر حتماً باید خانه، ماشین یا دارایی قابل توجهی داشت؟
او می‌گوید: «خانواده‌هایی که می‌خواهند وارد این مسیر بشوند، بیشترین سؤالی که می‌پرسند این است و می‌گویند باید یک پشتوانه قوی داشته باشید؟ درست است که خانه و ماشین داشتن خیلی عالی است و هر چیزی که داشته باشید یک امتیاز است، ولی خیلی از زوج‌ها می‌گویند ما چیزی نداریم و در این راه نمی‌رویم. به‌هرحال گراشی‌ها یک خانه و ماشین دارند، البته در ذهن ما بیشتر مسئله مالی پررنگ شده و هدف مجموعه بهزیستی درک خانواده بودن، مادر و پدر بودن پررنگ‌تر است.»
او درباره تعهد مالی والدین نیز توضیح می‌دهد: «یکی از سؤال‌هایی که از من می‌پرسند این است که چه چیزی به نام فرزندتان زدید؟ ما تعهد می‌دهیم که از دارایی‌هایمان به بچه بدهیم. بالاخره آدم اگر چیزی داشته باشد، برای چه کسی می‌خواهد؟»
به گفته او، در کنار مسائل مالی، ارزیابی‌های روان‌شناختی و بررسی آمادگی والدین نیز بخش مهمی از روند پذیرش است. «الان فکر کنم کمی سخت‌گیری بهزیستی بیشتر شده، ولیکن هدف این است که چه پدر و مادری می‌شوید و آنها بیشتر از نظر روان‌شناسی تأکید می‌کنند و شما را خیلی کلاس‌های روان‌شناسی می‌فرستند و مشاوره می‌دهند، خیلی آزمون باید پس بدهید و راه‌ها و چالش‌های آن سخت است.»
او معتقد است این بررسی‌ها برای اطمینان از آمادگی زوج‌ها برای پذیرفتن مسئولیت فرزند انجام می‌شود و سخت‌گیری‌ها، هرچند دشوار، در جای خود ضروری هستند.
ترس از قضاوت جامعه
یکی دیگر از نگرانی‌های مهم این زوج، واکنش اطرافیان و جامعه بود؛ اینکه آیا مردم فرزندپذیری را می‌پذیرند؟ آیا خانواده‌ها همراهی می‌کنند؟ آیا کودک در محیط اجتماعی خود با پذیرش روبه‌رو می‌شود؟
فاطمه از واکنش و رفتار جامعه می‌گوید: «۹۰ درصد زوج‌هایی که برای فرزندپذیری اقدام نمی‌کنند، این است که ترس دارند و با خودشان می‌گویند که شاید جامعه آنها را قبول نکند و یا خانواده‌ی آنها قبول نکنند. این خیلی فکر اشتباهی است و بیشتر از آنچه که در تصور شما است، پذیرش آن در جامعه است و جامعه پذیرش آن را دارد.»
اما آغوش خانواده و اطرافیان برای دختر او گشوده و مهربان بوده است: «در گراش که پذیرش آن عالی بود و وقتی فرزندم به خانواده‌ی ما اضافه شد، خیلی از کسانی که نمی‌شناختم هم خانه‌ی ما می‌آمدند برای چشم‌روشنی.»
او پیش از ورود دخترش، با انتشار یک استوری، خبر آمدن نوزاد را به اطرافیان داده بود. فاطمه ذوق این خبر را این‌طور توضیح می‌دهد: «روزی که فرزندم می‌خواست به جمع ما اضافه شود، یک متنی را استوری کردم با این مضمون که یک نوزادی می‌خواهد قدم به چشم‌های ما بگذارد. بالاخره مردم خبر داشتند. روزی که ما از شیراز به گراش آمدیم خانه‌مان خیلی شلوغ شد و خانه را چراغانی کردیم و جشن گرفتیم. استقبال بی‌نظیر بود. شاید در تصورتان نگنجد و چیزی که شما در این دو سال به آن فکر می‌کنید، یک درصد هم اتفاق نمی‌افتد.»
لحظه دیدار و پایان انتظار
اما شاید مهم‌ترین بخش این مسیر، لحظه‌ای باشد که تمام انتظارها و پیگیری‌ها به دیدار با کودک می‌رسد؛ لحظه‌ای که به گفته این مادر، بسیاری از نگرانی‌های قبلی در برابر احساسی تازه رنگ می‌بازند. خاطره نخستین دیدارشان در بهزیستی شیراز، هنوز هم برای فاطمه زنده است.
او رو به دخترش که در گوشه‌ی هال خانه‌شان در حال بازیگوشی است، می‌گوید: «ما وقتی فرزندمان را در بهزیستی شیراز برای اولین بار دیدیم، خواب بود و بیدارش کردند. وقتی اولین بار است، یک شوکی به شما وارد می‌شود؛ هم شوک اینکه بعد از این همه سال انتظار و این همه دوندگی و زحمت بالاخره او را در آغوش گرفتیم.»
نحوه انتخاب فرزند
فاطمه درباره نحوه انتخاب کودک توضیح می‌دهد که جنسیت را خانواده‌ها انتخاب می‌کنند و سن کودک نیز با توجه به شرایط و سن والدین در نظر گرفته می‌شود. او می‌گوید: «جنسیت نوزاد را خودتان انتخاب می‌کنید و سن فرزند هم معمولاً به این صورت است که پدر و مادر اگر حدود ۴۰ سال داشته باشند، فرزند نوزاد شاملتان می‌شود، ولی اگر حدود ۴۵ سال به بالا باشد، فرزند دو سه ساله به شما می‌دهند.»
این زوج از ابتدا تمایل داشتند دختری را به فرزندخواندگی بپذیرند. فاطمه درباره این انتخاب و مدت انتظار بیشتر برای پذیرش نوزاد دختر توضیح می‌دهد: «ما همیشه دلمان می‌خواست یک دختر بچه داشته باشیم. البته بهزیستی برای نوزاد دختر چند ماه بیشتر معطلتان می‌کند، چون واقعاً متقاضی خیلی زیاد است. پرونده‌ها همیشه چند سال عقب‌تر از متقاضی‌ها هستند. حرفشان هم این است: متقاضی زیاد و فرزند کم.»
البته انتخاب نهایی کودک در اختیار خانواده نیست و به گفته او، خانواده‌ها تا سه انتخاب دارند و اگر با نوزاد ارتباط نگیرند، می‌توانند او را نپذیرند. او می‌گوید: «انتخاب فرزند دست شما نیست و شما تا سه انتخاب دارید که اگر با نوزاد ارتباطی نگرفتید، می‌توانید بگویید که نه، اما موقعی که شما فرزند را می‌بینید اصلاً دیوانه می‌شوید و از هیجان نمی‌دانید که در این زندگی هستید یا نه؟ مثل موقعی است که شما زایمان کردید و بچه را در بغلتان می‌گذارند و این حس را دارید، حتی شاید یک حسی فراتر از فرزند زیستی دارد.»
آن لحظه برای این خانواده فقط دیدن یک نوزاد نبود؛ پایان سال‌ها انتظار و آغاز فصلی تازه از زندگی بود. مادری که سال‌ها با درمان و ناامیدی دست و پنجه نرم کرده بود، حالا دخترش را در آغوش می‌دید.
فرزندپذیری؛ لطف و ثواب نیست، راه دیگری برای پدر و مادر شدن است
یکی از نگاه‌های متفاوت فاطمه به فرزندپذیری، برداشتی است که از مفهوم کمک کردن دارد. او برخلاف تصور رایج که فرزندپذیری را اقدامی برای کمک به کودک می‌داند، معتقد است این تجربه می‌تواند زندگی والدین را نیز متحول کند. از نگاه او، فرزندپذیری نه لطفی در حق کودک است و نه کاری که باید به‌عنوان ثواب از آن یاد کرد؛ بلکه راه دیگری برای تشکیل خانواده و فرزنددار شدن است.
او می‌گوید: «مردم فکر می‌کنند کسی که فرزندپذیر است یعنی والدین دارند به نوزاد کمک می‌کنند، ولی به نظر من این فرزند است که به شما کمک می‌کند که بیاید وارد زندگی شما بشود. واقعاً این فرزند ما بود که ما را به زندگی برگرداند و وصل کرد. من کلاً ناامید بودم ولی از وقتی که فرزندم آمد دوباره معنای زندگی را فهمیدم و ما را به زندگی وصل کرد.»
فاطمه تأکید می‌کند که نباید در برخورد با خانواده‌های فرزندپذیر از عبارت‌هایی مانند «ثواب کردید که بچه آوردید» یا «ان‌شاءالله خدا به خودتان هم بچه بدهد» استفاده کرد. او می‌گوید: «همین کلمه ثواب کردن، بچه آوردن و ان‌شاءالله خدا به خودتان بچه بدهد، هم خیلی حرف اشتباهی است که به فرزندپذیرها می‌زنند. اینها بچه‌های خودمان هستند، فقط راه فرزنددار شدنمان متفاوت بوده، ما ثوابی نکردیم، فقط بچه‌دار شدیم. مگر هر کسی که بچه‌دار می‌شود ثواب کرده؟»
او ادامه می‌دهد: «این کار چیزی در حق خودت است و نه در حق فرزند؛ یعنی اینکه خودت را از دکتر و دوا و درمان و اینها نجات می‌دهی. شما از زندگی ناامید هستید و فرزندپذیری شما را به زندگی برمی‌گرداند. اینکه شما فکر کنید که در حق بچه خوبی کردید، نه این‌طور نیست و در اصل در حق خودتان خوبی کردید.»
این تغییر را تنها در تجربه خودش نمی‌بیند؛ از نگاه او، حضور دخترشان زندگی همسرش را نیز دگرگون کرده است. پدری که حالا دوری فرزند برایش به یکی از سخت‌ترین تجربه‌ها تبدیل شده است. فاطمه با خنده می‌گوید: «همسرم که اصلاً از داشتن این بچه دیوانه شده. از دوری من این همه بی‌تابی نمی‌کرد که الان برای فرزندمان این همه بی‌تاب شده است. واقعاً دوری سخت است. عشقی که پدرش به او دارد فراتر است، این پیوند از همان لحظه دیدار و اولین بار که نوزاد را می‌بینید شکل می‌گیرد و عشق و روح و روانتان و زندگی‌تان می‌شود این بچه. گفتم که ما فقط پیوند خونی نداریم و فرزند واقعی ما است.»
دلبستگی پدر به دختر هم روایت دیگری از این تجربه است؛ پدری که به دلیل شرایط کاری از فرزندش دور است و فرصت حضور همیشگی در کنارش را ندارد، اما احساسش به او را نمی‌توان در چند جمله خلاصه کرد. وقتی از علی خواستیم در پیامی از حس پدر بودن و تجربه این روزهایش بگوید، نوشت: «احساس خوب زندگی و احساس پدر بودن را با نوشتن نمی‌شود توصیف کرد، باید کنارش بودم می‌گفتم.»
گذشته‌ای که برای مادر اهمیتی ندارد؛ آینده‌ای که دغدغه اوست
یکی از موضوعاتی که ممکن است ذهن خانواده‌های فرزندپذیر را درگیر کند، گذشته کودک و شرایطی است که پیش از ورود به خانواده جدید داشته است. او می‌گوید: «در مورد گذشته فرزندم نه پرسیدم و نه بهزیستی چیزی گفت، چون درصدی برایم مهم نیست و نخواهد بود. این دختر در حال حاضر فرزند من است و من باید تلاش کنم ببینم برای آینده‌اش چه می‌توانم بکنم. چه کار به گذشته‌اش دارم؟»
گفتن حقیقت؛ دغدغه‌ای برای آینده
با وجود همه شیرینی‌های این تجربه، فاطمه می‌داند که مسیر فرزندپذیری با ورود کودک به خانه به پایان نمی‌رسد. موضوعاتی وجود دارند که والدین باید از همان ابتدا برای مواجهه با آنها آماده باشند؛ یکی از مهم‌ترین آنها، بیان حقیقت فرزندپذیری برای کودک است.
کی و چطور باید حقیقت را به دختر گفت؟ فاطمه می‌گوید: «بیان حقیقت خودش یک چالشی است که از آن می‌ترسید و حتماً هم باید به فرزندتان بگویید. اینکه شما این قضیه را مخفی کنید خیلی اشتباه است و بیان حقیقت حتماً باید از سن ۴ یا ۵ سالگی زیر نظر مشاور انجام شود، البته این چالش هم وجود دارد و شما با خودتان می‌گویید که بچه برخوردش چی است.»
او معتقد است پنهان کردن این موضوع راه درستی نیست و والدین باید با کمک مشاور و متناسب با سن کودک، حقیقت را با او در میان بگذارند. البته طبیعی است که فکر کردن به واکنش فرزند در آینده، همچنان یکی از دغدغه‌های ذهنی والدین باشد. با این حال، او پیوندی را که میان خود و دخترش شکل گرفته، بسیار فراتر از پیوند ژنتیکی می‌داند.
«خودتان که این بچه قلبتان است، ما شاید پیوند ژنتیکی نداشته باشیم، اما پیوند قلبی بسیار شدیدی داریم و درست است که پیوند خونی نداریم، اما پیوند قلبی داریم و ما با قلبمان او را انتخاب کردیم و ریشه‌اش در قلب و بدنمان است.»
حالا این خانواده روزهای تازه‌ای را تجربه می‌کند. دختری که متولد اسفند ۱۴۰۳ است و در خرداد ۱۴۰۴ وارد خانواده شده، به بخشی جدانشدنی از زندگی آنها تبدیل شده است. فاطمه می‌گوید اگر سخت‌گیری‌های بهزیستی، که البته آنها را بجا می‌داند، وجود نداشت، با کمال میل برای فرزند دوم نیز اقدام می‌کرد.
تجربه‌ای برای کمک به خانواده‌های دیگر
فاطمه حالا که این مسیر را پشت سر گذاشته، دوست دارد تجربه‌اش را با خانواده‌های دیگری که در آغاز راه هستند به اشتراک بگذارد.
او همچنین به همه کسانی که درباره فرزندپذیری سؤال دارند، پیشنهاد می‌کند برای دریافت اطلاعات به بهزیستی و خانم زهرا خوشابی‌زاده، کارشناس این بخش، مراجعه کنند و اگر نیاز به راهنمایی بیشتری داشتند، شماره او را بگیرند.
فاطمه در پایان، حرف‌هایش را با آرزویی برای همه کسانی که دوست دارند طعم مادری را تجربه کنند، به پایان می‌رساند؛ آرزویی که در آن، تفاوت مسیرها اهمیتی ندارد و آنچه ارزشمند است، تجربه عشق و مادری است.
آن شب پاییزی، وقتی گفتگوی ما به پایان رسید، برای من دختر کوچک خانواده دیگر همان کودکی نبود که با صدای زنگ از خواب بیدار شده بود؛ او حالا در میان مهر و نگاه‌هایی زندگی می‌کرد که سال‌ها برای رسیدن به او انتظار کشیده بودند. در خانه‌ای که از همان لحظه ورود، گرمای محبتش به دلم نشسته بود، حرف‌های مادر هنوز در ذهنم تکرار می‌شد؛ همان جمله‌ای که شاید بتواند تمام این روایت را در خود خلاصه کند:
