هفتبرکه – احمد خضری*: کشور عزیزمان در شرایطی خاص و حساس به سر میبرد و روزهای دشوار جنگی را پشت سر میگذارد. در چنین روزهایی، بیش از همیشه به همدلی، آرامش، همبستگی و وحدت ملی و اسلامی نیازمندیم. با پایان یافتن آیینهای سوگواری ماههای محرم و صفر، ماه ربیعالاول از راه میرسد؛ ماهی که در فرهنگ اسلامی، به دلیل رویدادهای مهم تاریخی و مذهبی، جایگاه ویژهای دارد. در منطقه جنوب فارس، بهویژه در شهرستان اوز، این ماه از دیرباز به «ماه مولود» شهرت داشته و با برگزاری آیینهای مذهبی، جشنهای میلاد پیامبر اسلام(ص) و برنامههای فرهنگی همراه بوده است.
ربیعالاول را میتوان بهار ماهها نامید؛ ماهی که در آن، جلوههایی از رحمت الهی، شادی و امید نمایان میشود. از مهمترین مناسبتهای این ماه میتوان به میلاد حضرت محمد(ص)، هفته وحدت، ازدواج پیامبر اکرم(ص) با حضرت خدیجه کبری(س)، هجرت پیامبر(ص) از مکه به مدینه و برخی رخدادهای مهم تاریخ اسلام اشاره کرد.
نگاهی کوتاه به رویدادهای ربیعالاول
لیلهالمبیت
یکی از مهمترین حوادث آغازین ربیعالاول، ماجرای لیلهالمبیت است. در سال سیزدهم بعثت، هنگامی که مشرکان مکه تصمیم به قتل پیامبر اسلام(ص) گرفتند، رسول خدا(ص) به فرمان الهی مکه را ترک کرد و حضرت علی(ع) در بستر ایشان خوابید تا دشمنان گمان کنند پیامبر در خانه است. پیامبر اکرم(ص) نیز به همراه ابوبکر از مکه خارج شد و مدتی در غار ثور پناه گرفت. این حادثه یکی از جلوههای برجسته فداکاری، ایثار و همراهی در تاریخ اسلام است. (مکارم شیرازی، ص ۴۹۴؛ سبحانی، ص ۴۲۳؛ آیتی و گرجی، ص ۲۱۷؛ طبری، ص ۳۷۴)
هشتم ربیعالاول؛ شهادت امام حسن عسکری(ع)
هشتم ربیعالاول، بنا بر منابع معتبر، سالروز شهادت حضرت امام حسن عسکری(ع)، یازدهمین امام، است. یاد این مناسبت، فرصتی برای شناخت بیشتر تاریخ و سیره اهلبیت(ع) به شمار میرود. (کلینی، ص ۵۰۳)
دهم ربیعالاول؛ ازدواج پیامبر(ص) و حضرت خدیجه(س)
دهم ربیعالاول در برخی منابع به عنوان سالروز ازدواج حضرت محمد(ص)، در ۲۵ سالگی، با حضرت خدیجه کبری(س)، در ۴۰ سالگی، یاد شده است. این پیوند تاریخی، یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین ازدواجهای تاریخ اسلام به شمار میآید. (پایگاه جامع تاریخ)
دوازدهم ربیعالاول؛ میلاد پیامبر اسلام(ص) در روایت اهل سنت
دوازدهم ربیعالاول، بنا بر روایت مشهور اهل سنت، سالروز میلاد حضرت محمد(ص)، خاتم پیامبران الهی، است. در میان برخی عالمان شیعه نیز این تاریخ مورد توجه قرار گرفته است. همین اشتراک تاریخی، زمینه مناسبی برای تأکید بر وحدت مسلمانان فراهم کرده است. (پایگاه حوزه ۱۳۹۱)
هجرت پیامبر(ص) و ورود به مدینه
ورود حضرت رسول اکرم(ص) به مدینه از دیگر رخدادهای مهم تاریخ اسلام است که در شمار مناسبتهای ربیعالاول قرار دارد. همچنین در این ماه، در سال ۱۳۲ هجری، دولت بنیمروان منقرض شد. (پایگاه جامع تاریخ)
هفدهم ربیعالاول؛ میلاد پیامبر(ص) و امام جعفر صادق(ع)
هفدهم ربیعالاول، در تقویم و روایت شیعه، سالروز میلاد حضرت محمد مصطفی(ص) و همچنین ولادت حضرت امام جعفر صادق(ع) است. در جمهوری اسلامی ایران نیز فاصله میان دوازدهم تا هفدهم ربیعالاول، «هفته وحدت» نام گرفته و در این ایام، آیینهای گوناگون میلاد پیامبر اکرم(ص) برگزار میشود. (ایسنا، ۲۷ مهر ۱۳۹۹)
ربیعالاول؛ فرصتی برای شادی و وحدت
ربیعالاول نزد مسلمانان، ماهی پر برکت و سرشار از یاد و نام پیامبر رحمت(ص) است. در این ماه، مسلمانان با برگزاری جشنهای میلاد، سرور و برنامههای فرهنگی و مذهبی، محبت خود را به پیامبر اکرم(ص) ابراز میکنند. اما در کنار شادی و جشن، شاید مهمترین پیام ربیعالاول برای جامعه امروز ما، وحدت و همدلی باشد. پیامبری که میلادش را جشن میگیریم، پیامبر رحمت، اخلاق، برادری و همزیستی بود و آموزههای او میتواند چراغ راهی برای عبور از اختلافها و رسیدن به همدلی باشد.
جنوب فارس از دیرباز نمونهای ارزشمند از زندگی مسالمتآمیز و همزیستی پیروان مذاهب اسلامی بوده است. در شهرستانهای لارستان، لامرد، خنج، گراش، اوز، جویم و مهر و همچنین در بخشهایی از استانهای هرمزگان و بوشهر، از جمله بندرعباس، بندرلنگه، بستک، پارسیان، عسلویه و کنگان، پیوندهای اجتماعی، فرهنگی، خانوادگی و اقتصادی مردم، سابقهای دیرینه دارد. در چنین منطقهای، وحدت فقط یک شعار نیست؛ بلکه بخشی از میراث تاریخی و اجتماعی مردم است. مردم این دیار در طول نسلها در کنار یکدیگر زیسته، با هم دادوستد کرده، در شادی و اندوه یکدیگر شریک بوده و در بسیاری از عرصهها به یاری هم شتافتهاند.
امروز نیز وظیفه ماست که این میراث ارزشمند را پاس بداریم و به نسلهای آینده منتقل کنیم. در شرایطی که کشور عزیزمان روزهای حساسی را تجربه میکند، بیش از هر زمان دیگری باید از اختلافهای بیهوده فاصله بگیریم و بر وحدت، آرامش، همدلی و منافع مشترک ملی و اسلامی تأکید کنیم.
ربیعالاول میتواند بهانهای باشد برای آنکه دوباره به یاد آوریم که وحدت، سرمایهای تاریخی و اجتماعی است که حفظ آن وظیفه همه ماست. باشد که در این ماه فرخنده، میلاد پیامبر رحمت(ص) و هفته وحدت، زمینهساز شادی، آرامش، برادری و همدلی بیشتر میان همه مردم ایران، بهویژه مردم شریف جنوب فارس و سواحل خلیج فارس باشد.
منابع و مآخذ
مکارم شیرازی، آیتالله ناصر، تفسیر نمونه،انتشارات دارالکتاب الاسلامیه، جلد ۷، ص ۴۹۴.
سبحانی، آیت الله جعفر، فروغ ابدیت، جلد اول، ص ۴۲۳.نشر کتاب جمکران
آیتی، محمدابراهیم؛ گرجی، ابوالقاسم، تاریخ پیامبر اسلام، ص ۲۱۷.سال ۱۳۷۸
محمد بن جریر طبری، تاریخ طبری ، ترجمه ابوالقاسم پاینده جلد دوم، ص ۳۷۴.انتشارات اساطیر ۱۳۶۲
خبرگزاری ایسنا، ۲۷ مهر ۱۳۹۹، «برکات و اعمال ماه ربیعالاول».
پایگاه اطلاع رسانی حوزه ، همراهی ابوبکر در جریان هجرت پیامبر (ص)۱۶ آذر ۱۳۹۱
پایگاه جامع تاریخ ، خروج پیامبر از غار ثور
کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ترجمه حمید اوجی جلفائی،انتشارات دانش گویا ۱۳۹۹جلد اول ص ۵۰۳
* رئیس هیات مدیره خانه مطبوعات و رسانههای شهرستان اوز، فعال فرهنگی
