هفت‌برکه: در سی و نهمین شماره از ستون گپتریا، آقای غلامرضا هِرَمی، فروشنده‌ی محصولات نوبرانه‌ی بهار و خئر، گل سرسبد آن در این فصل، از کسب و کارش می‌گوید. آقای هرمی می‌گوید: «امسال چون پروازها بسته شد، خئر ارزان‌تر و سهم همشهری‌های گراشی بیشتر شد.»
قیمت خئر را خیلی وقت‌ها با گوشت مقایسه می‌کنند. در نیمه دوم فرودین، گوشت به کیلویی ۱.۵ میلیون تومان رسیده است اما خئر خوب را می‌توانید کیلویی ۶۰۰ هزار تومان بخرید. البته قیمت خئر درشت یا خئر پاک‌شده حدود ۸۰۰ و ۹۰۰ هزار تومان است.
غلامرضا هرمی؛ فروشنده‌ی نوبرانه‌های بهار
مجید افشار، عکاس و خبرنگار هفت‌برکه، به سراغ یکی از فروشندگان این فصل رفته است که محصولات محبوب و نوبرانه‌ی بهار برای فروش دارد و بو و طعم طبیعت آن را ممتاز کرده است.
غلامرضا هرمی، متولد ۱۳۵۳، فرزند حسین است. آقای هرمی، ۵۲ساله است و یک فرزند پسر به نام مهدی دارد. می‌گوید دو تا از بچه‌هایش هم به رحمت خدا رفته‌اند.
بارندگی و بهار که خوب باشد، مثل بهار پربار امسال، مردم گراش هم مثل دیگر شهرهای این منطقه، انتظار خئر یا دُمبلان را می‌کشند. شاید هیچ محصول بهاری به اندازه‌ی خئر و دیدن آن آشکِ زیبایش، دل طبیعت‌گردها و مردم را نمی‌تواند شاد کند؛ جایی که طبیعت با همه‌ی سرخوشی و ذوقش، به آدم شانس طلایی به شکل یک برآمدگی خاکی جادویی، و اغلب کمیاب داده است!
خئر اسم‌های متنوعی دارد. آقای هرمی می‌گوید همه جا خئر را می‌شناسند. او در مورد قیمت انواع خئر که هنوز هم شاید برای خیلی از مردم گران است، می‌گوید: «جاهای دیگر سه-چهار نوع اسم دارد؛ اَغِل، دُمبل، اوزی‌ها می‌گویند خَئر. مشتری هر چقدر دلت بخواهد داریم. قیمت الان خیلی پایین آمده و امروز هم خئر درشت، حول و حوش ۳۰۰ کیلو درشت داشتم که هر کدامش تقریبا ۳۰۰-۴۰۰ گرم، اندازه‌ی پرتقال و نارنگی بود و کارتونی دادیم رفت! و حول و حوش کیلویی ۸۰۰ هزار تومان بود. اگر اندازه‌ی عادی باشد کیلویی ۶۰۰ هزار تومان است.»
خئر می‌تواند نوبرانه‌ی شهرهای دیگر هم باشد. آقای هرمی می‌گوید: «برای آوردن کردن خئر با سید اشرف حسینی با هم هستیم و روزانه از ۶۰۰ تا ۷۰۰ کیلو و یک تن خئر آورده‌ایم. از همه‌ی اطراف خئر می‌آوریم؛ از گراش تا شهرهای حومه؛ تا خرامه و شهرهای آنجا. آنجا هم فروش دارد و حتی به عراق و جاهای دیگر صادر می‌شود.»
غلامرضا هرمی از رقابت در صنف خودش استقبال می‌کند و می‌گوید: «مردم هر چی خئر بیشتر بیاورند، فروش ما بیشتر است. چون اگر فقط من تنها بودم، مردم می‌گفتند آنجا گران می‌فروشد، ولی اینطوری رقابتی است.»
صادرات کمتر؛ خئر ارزان‌تر
امسال با شروع جنگ و بسته شدن پروازها و دشوار بودن ارسال آن به خارج از ایران، همشهری‌های اینجا سهم بیشتری از آن بردند و همین باعث شد قیمت آن هم به قول آقای هرمی زیاد بالا نرود. او می‌گوید: «اگر صادرات باز بود، قیمت خیلی بالا می‌رفت. خارج از ایران قیمت را بالا می‌برند. ما هر قدر قیمت پایین‌تر باشد، فروش‌مان بیشتر است؛ همیشه می‌گویند سود کمتر، فروش بیشتر.»
و اضافه می‌کند: «قیمت صادرات بالا است و وقتی صادر شود، گران می‌شود. آن موقعی که صادر می‌شد، به سه شکل مخلوط، کیسه‌کش و کارتونی، کیلویی ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان تا ۳ میلیون تومان بود. هر کسی قیمتی می‌گوید. الان در میانه‌ی جنگ، درشتش کیلویی ۸۰۰ هزار تومان است.»
غلامرضا هرمی دوباره از همکارش سیداشرف یاد می‌کند و از صادرات این محصول می‌گوید: «من و سید بارمان آماده است و می‌رویم تحویل می‌گیریم. روزانه همه رقم است. خئر متوسط هر شب بین یک تا دو تن، سفید و قرمز برای صادرات به عراق می‌فرستیم. سید البته می‌فروشد. در همین منطقه گراش و خصوصا سمت کَهنه، شبی ۷ تا ۱۰ تن خئر بلند می‌شد و برای صادرات می‌رفت.»
خئر؛ سفید و سرخ
خئر، سفید و سرخ، هر کدام طرفدارهای خودش را دارد. مهمان گپتریا می‌گوید: «خئر سفید از زمان قدیم می‌گفتند مخصوص دیراغ است. زمانی که مَشک می‌زنند، دوغ که درست شد، در کیسه می‌اندازند و کشک درست می‌کنند، دیراغش را می‌گیرند. سفید برای دیراغ است. خئر سرخ هم برای آب‌پز است.»
طعم و حتی بوی خئر، بسته به خاکی که در آن رشد کرده متفاوت است. آقای هرمی به عنوان یک فروشنده‌ی قدیمی این محصول، برتری خئر گراش را تایید می‌کند و می‌گوید: «خئر گراش خیلی بهتر است؛ و خصوصا مال طرف‌های حاجی‌آباد و اصل خئر مال طرف‌های خفر و کرمان، خیلی بهتر از خئر سمت خرامه و سروستان است. خئر خرامه مثل سنگ پا است. گراش هر دو را امسال خوب بردند؛ هم سفید و هم قرمز. الان بیشتر قرمز است، قبلا بیشتر سفید بود.»
خئر کیلویی چند؟!
خئر به عنوان یک کالای لوکس، شکل سفارشی هم دارد. شستشو و پاک کردن آن هم مثل پیدا کردنش کار آسانی نیست و این هم یک گزینه‌ی دیگر برای بالاتر رفتن قیمتش است. آقای هرمی می‌گوید: «خئر پاک‌کرده کیلویی ۹۰۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان است. قبل‌تر که خیلی گران‌تر بود. چون پروازها بسته شد، بیشتر سهم همشهری‌های اینجا شد. قبلا مشتری داشتیم که تا خئر می‌آوردیم، نصف شب میآمد، بیست کارتون میآمد می‌برد. بدون اینکه نگاهش کند. و می‌فرستاد آن طرف.»
آقای هرمی در حال فروش خئر؛ کیلویی ۶۰۰ هزار تومان است. آن را وزن می‌کند و به مشتری می‌دهد.
بساط نوبرانه‌های بهار همچنان به راه و رنگ‌های تازه در راه است. آقای هرمی می‌گوید: «بعد از خئر، نوبت گِنار است و بعد هم مِئگه. البته الان فعلا خبری از مِئگه نیست. گِنار کشت خودم هم دارم. ۱۰-۱۵ روز دیگر گنارِ گراش می‌رسد. اما مال سرحد حول و حوش اواخر اردیبهشت می‌رسد.»
آقای هرمی، در پایان گفتگو، آمریکا را لعنت می‌کند و می‌گوید: «خدا آمریکا را لعنت کند. مردم خیلی دلشان خوش بود و بهار هم خَش بود، خدا لعنتش کند.»
غلامرضا هرمی، الان مغازه‌اش کنار بانک اقتصاد نوین است، اما معمولا به صورت سیار، کنار ساختمان آموزش و پرورش قدیم فعال و نوبرانه‌هایش به کرم و برکت طبیعت، متنوع است.
