گپتریا – نوریه بلبل: اگر میدان شهرداری را رد کنید و وارد بلوار سعادت شوید، سمت راست مردی با موهای جوگندمی را میبینید که بر روی صندلیای روبهروی ساندویچی گلها نشسته است. درب بار پرایدبارش باز است و چند طارهی خشک و یا تَر کنار بار ماشیناش، توجه شما را جلب میکند. او موسی کمالی است که سالهاست با این نقطه از شهر قراری نانوشته دارد و از اسفند تا آخرهای فروردین یا اوایل اردیبهشت مهمان این نقطه از شهر است. شغل او شغلی نیست که در همهی شهرها دیده شود و مخصوص شهرهای نخلدار است.

موسی کمالی؛ وارث کسبوکار اجدادی
صبح آخرین هفته از فروردین ۱۴۰۵ زمانی که هوا بعد از سیاهی شب کاملا روشن شده بود و صدای خودروها، موسیقی متن خیابانها بود با او به گفتگو نشستیم. او خودش را اینطور معرفی کرد: «من موسی کمالی پسر حاج حسن عباسام. خدا رحمت بکند رفتگان همه را تا حاج حسن هم شامل بشود.»
او سالهای سال است که کارش اَبارفروشی است. میگوید: «از زمان اجدادمان کار ما اَبارفروشی است. موسم اَبار از ۱۵ اسفند که شروع میشود و تا آخرهای فروردین که به پایان میرسد کارِ ما خرید و فروش اَبار است و هرچیزی که مربوط به فسیل و خرما باشد؛ از گردهی نخل تا دومِرد نخل که نهال فسیل است هم خرید و فروش میکنم.»
موسی کمالی متولد ۱۳۴۵ است و سه فرزند پسر دارد که همگی تحصیل کرده و در کار دولتی مشغولاند. او بعد از تمام کردن دوران راهنمایی راهی شیراز میشود و چند سالی به تحصیل حوزوی میپردازد. بعد از آن هم ده سالی به عنوان معلم حقالتدریسی مشغول میشود، اما بعد از آن به راهی که از بچگی با آن آشنا بوده برمیگردد و دوباره با آن پیوند میخورد.
او مغازهای ندارد و چندین سال است که روبهروی ساندویچی گلها در بلوار سعادت محل کسبوکار اوست. خودش میگوید: «مشتریها بیشتر از اطراف هستند؛ از خور، لار، صحرای باغ، اطراف لار و اوز و … به اینجا میآیند و از من خرید میکنند.» به گفتهی موسی کمالی، در گراشی به اولین ثمرهای که سر از شاخههای فسیل بیرون میآورد؛ اَبار میگویند، اما در بعضی جاها به آن اَبره و بعضی دیگر تُغُر و تین میگویند. ابار در واقع گردهی نخل نر است که باید در کنار برگهای نخل ماده گذاشته شود تا آن را بارور کند.
انواع اَبار یا گردهی نخل
موسی کمالی از تجربهها و اطلاعاتی که در شغلش به دست آورده، برایمان میگوید که بسیار جالب هستند: «درختهای نخل نر در گراش خیلی کم است. به همین جهت به شهر و روستاهای اطراف میرویم و اَبار جمعآوری میکنیم و در اینجا به فروش میرسانیم. دو نوع اَبار داریم؛ یکی اَبار تَر و یکی اَبار خشک. اَبار تَر در داخل طاره است. اَبار تَر را شاخهشاخه میکنند و روی بند آویزان میکنند تا خشک شود و بعد به صورت خشک شده هم میفروشیم. البته خشک آن برای همهی فسیلها بهتر است، منتها بعضی از نخلها مثل خاسویی نباید اَبار خشک به آن بدهند و باید تَلَهبار باشد و یک روز هم بیشتر نباید اَبار روی طارههای مادهی آن باشد.»
آقای کمالی در مورد فایدههای ابار هم میگوید: «اگر در اینترنت و کتابهای علمی در مورد فایدههای گردهی نخل بخوانید چیزهای مختلفی نوشته شده است و تا جایی که من میدانم و اطلاعات دارم، برای استخوان درد، پا درد و کمر درد خیلی خوب است. حتی کسی که ضعف جسمانی مردانگی دارند، برای اینکه خدا به او اولاد بدهد هم خیلی خوب است. معمولا به صورت مخلوط با عسل مصرف میشود ولی اگر از دکترهای طب سنتی و یا عطاریها بپرسید بهتر میدانند که باید چطور آن را مصرف کرد. هر وقت به کسی میدهم به آنها میگویم با مشورت دکترهای طبسنتی مصرف کنند.»






