هفتبرکه: رضا دیباچی، مدیر جدید آموزش و پرورش شهرستان گراش، از اردیبهشتماه امسال، عهدهدار این مسئولیت و جایگزین محمدعلی فرجی شد. او در شرایط خاص جنگی، در میانهی تعطیلی مدارس و مشکل شدن جذب منابع خیرین، و همچنین تاثیرات روانی و اقتصادی ناشی از جنگ، سکاندار یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین ادارات شهرستان شد.
ظهر یکشنبه ۱۷ خردادماه ۱۴۰۵، هفتبرکه در اتاق مدیریت رضا دیباچی؛ با حضور معاونان او، مهرزاد رستمپور، معاون آموزشی؛ و فریبرز رئیسیان، معاون پشتیبانی؛ گفتگویی با او داشت که میخوانیم.
هفتبرکه: برای کسانی که شاید شناختی از مدیر جدید آموزش و پرورش گراش نداشته باشند، خودتان را کوتاه معرفی میکنید؟
دیباچی: رضا دیباچی هستم؛ دیپلم علوم انسانی، لیسانس علوم سیاسی و فوق لیسانس روابط بینالملل؛ و دو بار دکترا قبول شدم و به دلایل مختلف نرفتم. سال ۱۳۸۷ به عنوان نیروی حقالتدریس وارد آ.پ. شدم و سال ۱۳۹۱ رسمی شدم و حکم من آموزگاری است. سالیان سال در مقاطع مختلف تحصیلی متوسطه اول، دوم و در رشتههای نظری، دروس عمومی رشته تجربی و ریاضی و فیزیک و دروس تخصصی رشتههای انسانی تدریس داشتم و حتی مدارس فنی و کاردانش هم دروس عمومی را تدریس کردهام. سابقه تدریس در ابتدایی دوره دوم؛ کلاس پنجم و مدیریت متوسطه اول و مدیریت ابتدایی را هم دارم.
با توجه به اینکه نیروهای بومی ما کم داریم که راغب باشند به سیستم آموزش و پرورش کمک کنند؛ خیلی زود وارد چرخه مدیریت مدرسه شدم و خواستیم دین خود را نسبت به شهر ادا کنیم؛ و مدیریت ابتدایی مدرسه حسنی و دو سال بعد متوسطه اول مدرسه عالیان را برداشتم و البته همزمان در کنار مدیریت تدریس هم داشتهام و حتی مدارس غیردولتی هم تدریس داشتهام. چندین سال عضو شورای آموزش و پرورش به عنوان نماینده مدیران بودهام. چندین سال دبیر مدارس بزرگسال، دو دوره رییس برگزاری آزمون نمونه دولتی، و چندین دوره در مدرسه ما مدیریت برگزاری امتحانات بزرگسال متوسطه اول را هم بر عهده داشتهام.
هفتبرکه: اگر بخواهیم با یک سوال صریح شروع کنیم، در انتصاب شما به مدیریت آموزش و پرورش، چقدر عوامل سیاسی دخیل بوده است؟
دیباچی: اگر بگوییم عوامل سیاسی دخیل نبوده است که داریم اشتباه میکنیم. عوامل سیاسی دخیل بوده است و قاعدهی طبیعی است. وقتی دولت عوض میشود، معمولا چه درست چه نادرست؛ دست به تغییر مدیریتها مخصوصا در ادارات حساس مثل فرمانداری و آموزش و پرورش میزنند و این طبیعی است و معمولا از سمت دولت سعی میکنند از نیروهایی در این پُستها استفاده شود که همسو و همنظر با سیاستهای دولت باشد و این عرف است و در تمام دنیا این اتفاق میافتد. بعد از انتخابات زمزمههای تغییرات مثل همیشه بود؛ از فرمانداری تا ادارات کوچکتر و محدود. البته معمولا در دولت موسوم به اصلاحات، تغییرات به سرعت دولتهای قبلی نیست. نمونه بارزش خود من هستم؛ که دولت دو سال است آمده، اما خود من یک ماه است آمدهام؛ البته عوامل جنگ و این مسائل هم در این تاخیر تاثیرگذار بوده است، اما معمولا این نگاه است. از آنجایی که نگاه مردمِ ما به مدیریت آموزش و پرورش گراش، نگاه بومیگرایی است؛ چون در آموزش و پرورش نیروی بومی بیشتری نسبت به سایر ارگانها داریم، انتظار دارند مدیریتش بومی باشد؛ و بومی که گرایش به دولت فعلی داشته باشد، تعداد کمی داریم اما، فرماندار و سپس مدیر کل محترم و هیات انتصابات در اداره کل این نگاه را داشتند که یک نیروی بومی نزدیک به دیگاه دولت این سمت را بپذیرد. قرار بود بهمنماه ۱۴۰۴ این اتفاق بیفتد، اما بعدش به دلایل فشارهایی از سمت گراش و مسائل جنگ، این اتفاق سرانجام ۷ اردیبهشت افتاد.
اینجا جا دارد از آقای دکتر فرجی و روسای سابق، تقدیر و تشکر کنم که هر اتفاقی خوبی که الان افتاده است، مدیون همه عزیزان هستیم و ما هم سعی میکنیم گامهای موثری در ادامه برداریم.
هفتبرکه: در مراسم معارفه یک بیانیه هم خواندید. بخواهیم خلاصه بگویید رویکرد شما در مدیریت آموزش و پرورش گراش چیست؟
دیباچی: گام برداشتن در قالب عبرت؛ یعنی اینکه از گذشتگان یاد میگیریم، برای دیدن در قالب واقعنگری برای امروز ما؛ بر اساس واقعیتهایی که وجود دارد. از گذشته یاد میگیریم برای موقعیت کنونی و بر اساس امکانات ما و کوشیدن برای آیندهنگری مبتنی بر آیندهپژوهی. مجموعه ما میکوشد یک نقش میانجی بین گذشته و آینده باشیم و بتوانیم یک نسل متعهدتر، خادمتر و باسوادتر از امروز برای آینده تربیت کنیم.
هفتبرکه: معمولا مدیران جدید که میآیند تغییراتی انجام میدهند. هنوز هیچ تغییری را رسمی اعلام نکردهاید. چه تغییراتی قرار است اتفاق بیفتد؟
دیباچی: قبل از اینکه ما ورود کنیم، یک جوی علیه ما درست کردند که دیباچی نگاه سیاسی دارد. از روزی که وارد آموزش و پرورش شدم و تا روزی که در هر جایگاهی در آموزش و پرورش هستم، با صراحت به رسانه اعلام میکنم که هیچ وقت نه نگاه سیاسی داشتهام، نه نگاه سیاسی دارم و نه خواهم داشت. معتقدم آموزش و پرورش جایگاهی بسیار رفیعتر از مسایل سیاسی، باندبازی و جناحبازی دارد. این باور قلبی من است. گذشته من در مدرسه و مدیریت مدارس هم این را ثابت میکند. امروز هم با گذر زمان، این را به همه عزیزان ثابت میکنیم که ما نگاه سیاسی نداریم و نخواهیم داشت.
نکته دوم اینکه در آموزش و پرورش به دلایل مختلف، داوطلب برای حضور اداره کم داریم و دست ما بسته است. نگاه ما هم به اصطلاح تغییرات اتوبوسی نیست بلکه این بوده که تا حد امکان از نیروهای موجود استفاده کنیم. تغییرات خیلی معدود خواهد بود و دو تغییر در شورای معاونین داریم. معرفی شدهاند و کارها انجام شده. ضمنی به ما گفتهاند موافق هستند و نهایتا بیست روز دیگر رسما اعلام میکنیم. معاون آموزشی ما آقای رستمپور همکاری خوب دارند و اصرار کردهایم که بمانند. معاون پشتیبانی آقای فریبرز رییسیان که کمتر از یک سال تجربه داشت را قرار است در خدمتشان باشیم. معاون پرورشی را قبل از اینکه ما ورود پیدا کنیم، خودشان در فضای مجازی رسما خداحافظی کردند و من دو بار در حضور شورای معاونین از ایشان دعوت به همکاری کردم که به دلایل مختلف نپذیرفتند. ما آقای محمود طاهری را معرفی کردهام. من نگاه ویژه دارم نسبت به روستاهای خلیلی و فداغ و شهر ارد، نگاه ما این است که حداقل یک کرسی از شورای پنجنفرهی معاونین به روستاهای اطراف اختصاص یابد. باید عدالت آموزشی را رعایت کنیم و این انتقاد همیشه بوده که ما همیشه زمانی که جزو لار بودیم، میگفتیم گراشیها را در بحث مدیریت کلان راه نمیدهند و اعتقاد من این است که باید دهستان خلیلی و فداغ و شهر ارد؛ در بحث شورای معاونین و کارشناسان اداره استفاده کنیم و به همین دلیل آقای محمود طاهری که اهل فداغ هستند و سابقه زیادی در شهرستان دارند و در هرمزگان هم سابقه کلیدی و حساس بازرسی و پرورشی داشتهاند، دعوت به همکاری کردیم و پذیرفتند.
آقای عبدالمهدی دهنوی هم به عنوان بازرس جدید، تایید شده است و غیر رسمی کار را شروع کردهاند. چون هر دو عضو جدید مدیر هستند، یکی مهر سلیمی و یکی در فداغ، و درگیر ثبت نام و برگزاری امتحانات؛ الان به صورت پارهوقت و سپس تماموقت در خدمت آنها هستیم.
در سطح کارشناسان هم یکی-دو تا از کارشناسان خانم که مرخصی زایمان خواهند رفت، باید جایگزین شوند. در مجموع در کادر اداری اداره هیچ مشکلی نداریم؛ علیرغم این که قبل از ورود ما برخی از استعغا دسته جمعی کارمندان و معاونین حرف میزنند، خوشبختانه همکاران همراهی خوبی دارند و در تیم مدیریت آموزش و پرورش با تغییرات کم و رویکرد جدید کار را شروع کردهایم.
هفتبرکه: با توجه به انتقال سه نفر از مدیران مدارس به اداره، در سطح مدیریت مدارس هم تغییراتی خواهیم داشت؟
دیباچی: در مدیریت مدارس، سعی میکنیم که بین دو تا چهار نفر از مدیران مدارس تغییرات ایجاد و جابهجا کنیم و این چرخش مدیران در دستور کار ما است و یکی از مدیران بازنشسته میشود و مدرسه عالیان هم خودم آمدهام و خالی است؛ بین دو تا سه مدرسه هم قصد داریم مدیران را جابهجا کنیم. اعتقاد قلبی من و تیمی که تشکیل دادهایم بر این پیمان هستیم که به دنبال تغییر یا حرکت به سمت آموزش بهتر و ارتقا سطح کیفی آموزش، تربیت و پرورش هستیم.
هفتبرکه: منظور شما تمرکز بر بخش آموزش است؟
دیباچی: در شهر گراش، تعادل و توازنی بین ساخت و سازها و بحث آموزش و تربیت و فرهنگ نیست. سالهای قبلی به هر دلیلی نگاه بیشتر به ساخت و ساز بوده است و رویکرد این بود که هر کسی مسئول آ.پ. شد باید نگاهش عمرانی و به ساخت و ساز باشد و عملکردش هم بر آن اساس سنجیده میشد. کمتر از یک رییس اداره میخواستند بگوید برای آموزش و پرورش چه کار کرده است در حالی که از اسم ما پیداست که وظیفه اول و اصلی ما آموزش است. الان در مرحله خوبی هستیم کمتر به ساخت و ساز نیاز داریم و میتوانیم روی آموزش تمرکز کنیم.
کار سختی است که من بخواهم این چارچوب فکری را کمی تغییر بدهم که وظیفه ذاتی من تعلیم و تعلم است و باید اصل و مبنا را به آموزش و فرهنگ و تربیت بدهم؛ مخصوصا الان که وضعیت جامعه ما یک سری چالشها در فضای مجازی داریم. هدف من این است. حالا اینکه چقدر بتوانم در این مسیر با کمک همکارانم و خیرین دغدغهمند در عرصه آموزش این گام موثر را بردارم.
نه اینکه ما به ساخت و ساز نیاز نداریم، باید تعادلی باشد و همه به سمت ساخت و ساز نرویم. فعلا و موقتا در شهر گراش نیاز فوری به ساخت و ساز مدرسه نیست بلکه اولویتهای دیگری داریم.
ما در روستای محمدآباد که جزو گراش است، مدرسه نیاز داریم یا در مسکن ملی مدرسه خواهیم ساخت. ولی اولویت الان در بحث خوابگاه معلمان یا خانهی معلم کمبود داریم و اگر خیر به ما کمک کند استقبال میکنیم. باشگاه فرهنگیان نداریم و اگر خیری بیاید ما استقبال میکنیم. ما اردوگاه تفریحی امن برای دانشآموزان نداریم. ولی در مورد مدرسه به همت والای خیرین عزیز، ما کمترین مشکل در شهر گراش داریم. در روستاها کمی مشکل داریم. یک مدرسه در خلیلی در حال ساخت است و نیاز داریم تکمیل شود. روز پنجشنبه خود آقای بروجردی، در لباشکن بازدید کردند و روز جمعه جلسهای داشتیم و غیررسمی تقاضا کردیم حتما برای روستای لباشکن مدرسهای بسازند و نامه زدهایم. در فداغ به سالن امتحانات نیاز داریم و در ارد هم مدرسه.
من به نوبه خودم از تمام خیرین که پای کار بودهاند تقدیر و تشکر میکنم. در ساخت و ساز سه اولویت؛ خانه معلم، باشگاه فرهنگیان و اردوگاه تفریحی را داریم، اگر خیّر پیدا شود زمین و مکان برای تاسیس خوابگاه فرهنگیان، باشگاه فرهنگیان و اردوگاه تفریحی این پتانسیل را در خود شهر داریم که بسازیم. هر سه مکانش را داریم. همچنین به ساخت چند مدرسه در مسکن ملی جدید با توجه به تراکم جمعیت در آن منطقه هم به همت خیرین نیاز داریم.
فریبرز رییسیان: ما طبق آماری که داریم از لحاظ سرانه فیزیکی در استان جزو شهرستانهای برتر هستیم، ولی تمام تمرکز ما بر این است که روی مسائل آموزشی و پرورشی باشد. اگر روستاها را هم پوشش بدهیم در کل شهرستان مشکلی نداریم.
هفتبرکه: نگاه و طرحی بود که بخشهایی از فضای مدارس تجاریسازی شود تا درآمدزایی برای مدارس باشد. آیا این طرح را ادامه میدهید؟
دیباچی: حتما ما ادامه میدهیم، و اتفاقا اولین بازدید من به طور رسمی از ادارات از شورای شهر بوده است، برای اینکه اعلام کنیم نیاز به تعامل خوبی داریم. مدرسه اکبری تجاریسازی شده است و مشکل داریم. ریاست محترم شورا قول مساعد داده که مشکل تجاریسازی حل شود. سه مدرسه دیگر هم تجاریسازی در نظر گرفته شده، روی نقشه به ما اعلام کردهاند اینجا تجاری است، اما برویم پای کار و مراحل اداری طی شود. هزینه تجاریسازی میگیرند یا نه؟ این بسته به نظر و نگاه مثبت یا منفی شورا و شهردار محترم دارد که آیا بخواهد برای درآمد پایدار برای مدارس به ما کمک بکند یا خیر؟ در مجموعه آ.پ. احساس میکنیم نگاه فعلی شورا و شهردار این است که بیشترین تعامل را با ما داشته باشند و با کمترین هزینه این تجاریسازی انجام شود.
هفتبرکه: مدارسی که اجاره داده شده است؛ چه به مدارس خصوصی، چه به نیروی انتظامی یا ادارات؛ الان وضعیت اینها چطور است؟
دیباچی: متاسفانه ما سه مکان داریم که سالهای سال است قرارداد آنها تمام شده است و روسای قبلی پیگیری نکردهاند و این میراث و تنش به ما رسیده است و من مصمم هستم که فعلا از راه گفتگو و اگر نشد، بعد از راه قانونی حل شود.
اولین مورد، مدرسه حاجیپور است که پس از شهرستان شدن گراش طی قرارداد و نیاز شهر به نیروی انتظامی اجاره داده شد. قرارداد یک ساله بوده و تا سه سال اجاره داده شده است و با مبلغ بسیار ناچیز و نگاه تعاملی داشتهاند. بعد از سه سال که قرارداد تمام شده است؛ کوتاهی از سمت آموزش و پرورش بوده است که این قرارداد تمدید نشده و اجارهای هم پرداخت نشده است و الان از طریق جناب فرماندار، و شورای تامین و معاونت فرماندار، آقای فرسوده، پیگیری کردهایم تا این مدرسه به چرخه آموزش و پرورش برگردد چون ما نیاز داریم و خانواده بانیان خیر هم نسبت به این مساله شاکی و دلگیر هستند. نیروی انتظامی هم استفادهای از آن مکان ندارد و خیرین یک ساختمان جدید برای آنها ساختهاند. چندین بار در این یک ماه و ده روز که مستقر شدهایم، تقاضا دادهایم که از طریق شورای تامین قول مساعد دادهاند و اگر نشد از طریق قانونی باز میگردانیم.
دومین محل مدرسه ولیعصر، محل دانشگاه آزاد فعلی است. چندین سال قرارداد داشتهاند و تمدید نشده و الان دچار یک چالش شدهایم و قرارداد نداریم. با آقای مهدیزاده اولین صحبت همین بود و قرار شده از راه گفتگو این مشکل حل شود. نگاه من مثبت است و باور قلبی من این است که آموزش و پرورش، دانشگاه علوم پزشکی و دانشگاه آزاد یک کار مهم و هدف داریم و آن آموزش و تربیت است و در کنار هم هستیم، ولی این دلیل نمیشود ما از حقمان بگذریم و روال اداری آن باید طی شود. دانشگاه آزاد بماند؛ به شرط اینکه اجاره را پرداخت کند و قرارداد ببندد. به آقای مهدیزاده قول دادهایم تا زمانی که دانشگاه آزاد تمام شود؛ همکاری لازم را میکنیم و میدانیم اگر این مکان از آنها گرفته شود مشکلات زیادی برای آنها پیش میآید، اما به شرطی که خودشان هم این همکاری قانونی را با ما داشته باشند.
مدرسه کوثر هم مشکلات مشابهی دارد و بخشهایی از مدرسه در اختیار خانم شیبانی است که قراردادی ندارند و اجاره هم پرداخت نمیکنند. باید قرارداد جدید بسته شود یا این که ساختمانها تخلیه و به آموزش و پرورش برگردد.
هفتبرکه: در سایر موارد که ساختمان اداره به اجاره رفته مشکلی ندارید؟ درآمدهای آن چگونه صرف میشود
دیباچی: جهاد کشاورزی قرارداد داریم و به موقع اجاره میدهد. سایر مدارس خصوصی اکثریت قرارداد داریم و هم اجاره پرداخت میکنند، با توجه به شرایط اقتصادی جامعه ما اگر مدرسه در پرداخت اجارهبها مشکل دارد مهلت میدهیم، اما از حقمان هم نمیگذریم. درآمد آن هم به عنوان اجارهبها خرج خود ساختمان میشود و هر موقع که ما نیاز پیدا کنیم و با کمبود مدرسه مواجه شدیم، قرارداد این مدارس تمدید نخواهد شد و به مدارس دولتی برمیگردد.
هفتبرکه: این گله از سمت مردم وجود داشت چرا مدارسی که در خیر ساخته و رایگان به دولت داده است. حالا در اختیار بخش خصوصی است؟
دیباچی: نیت خیر آموزش همگانی و استفاده برای آموزش بوده است. مدارس خیّرساز که در اختیار بخش خصوصی است، در راستای نیت خیّر است؛ چون این مدارس غیردولتی هم تعلیم و تریبت و بخشی از کار ما را انجام میدهند؛ زیر نظر ما هستند و در چارچوب قواعد و بخشنامهها و اسناد بالادستی کار میکنند و نظارت کامل داریم و چون باری از دوش ما برمیدارند و هدف خیّر که تربیت و آموزش دانشآموز بوده را انجام میدهد. ما و مردم هم نگاه مثبتی نسبت به مدارس غیردولتی داریم.
هفتبرکه: با توجه به اینکه ما چند مدل مدرسه داریم، نگاه شما این است که کدام یک باید گسترش پیدا کند؟ ما مدارس دولتی، غیردولتی و هیات امنایی داریم و مدارس ویژه که در شهرستان نداریم. فکر میکنید در این بخش این تعادل وجود دارد؟
دیباچی: اول جا دارد از مدیران و مجموعه مدارس غیردولتی تشکر کنم که پایبند قواعد و اصول آ.پ. هستند و باری از دوش ما و دولت برمیدارند. دوم اینکه نگاه وزارتخانه و وزیر محترم، اصول و مبنا آن این است که مدارس خاص باید محدود و حتی جمع شود و مجوز مدارس خاص مثل شاهد و نمونه دولتی و سمپاد نمیدهند و به دنبال جمع یا محدود کردن آنها هستند. اینکه یک عدهای از افکار عمومی که پیشنهاد دادهاند بروید دنبال مدارس خاص، با صراحت اعلام میکنم، طبق تحقیقات از اداره کل و وزارتخانه، احتمال مجوز آن خیلی خیلی کم است؛ چون سیاست کلی نظام آموزش و پرورش این است که ما فقط مدرسه داشته باشیم و پسوند و پیشوند نداشته باشد. یک دانشآموز کارگر در کنار یک دانشآموز با پدر ثروتمند باید در کنار هم آموزش ببینند و تعاملات اجتماعی را یاد بگیرند. این قاعده کلی در وزارتخانه است و به نظر شخصی من درست است. با این نگاه میتوان به این نتیجه رسید که کسب مجوز مدارس خاص بیثمر میماند. پس ما انرژی در این مسیر نمیگذاریم. در مورد مدارس غیردولتی، ما نیاز نداریم، اما مخالف گسترش آن هم نیستیم و همکاری میکنیم.
هفتبرکه: بیشتر مدارس غیر دولتی در مقطع ابتدایی متمرکز است. شاید در آینده در مقطع متوسطه دوم هم نیاز به غیردولتی داشته باشیم. سیاست در این بخش به چه صورت است؟ آیا باید هیات امنایی حفظ شود یا غیردولتی؟ دو مدرسه هیات امنایی داریم؛ امام رضا (ع) و محبی. تکلیف این مدارس چی میشود؟
مهرزاد رستمپور: اگر مدارس غیردولتی گسترش پیدا کند، به عنوان بازوان مجموعه؛ بار از دوش مدارس دولتی کم میشود و استقبال میکنیم، خصوصا در مدارس متوسطه دوم، رقابتی به وجود میآید و کنکور میشود ویترین آموزشی دوازدهساله. به همین خاطر تمام برنامهها خروجی آن کنکور میشود. اگر عزیزان بخواهند در متوسطه دوم مدارس غیردولتی تاسیس کنند، ما استقبال میکنیم و یک رقابتی به وجود میآید و هر کسی سعی میکند خروجی بهتری داشته باشد که معمولا مدارس ما از خروجیها سنجیده میشوند. مدارس امام رضا(ع) و محبی هم تا وقتی وزارتخانه ساختار هیات امنایی را تایید کند، هیات امنایی میماند و اگر برنامه دولت تغییر کرد میشود مانند سایر مدارس دولتی.
هفتبرکه: من خودم با مدرسه هیات امنایی موافقم چون با الگوی شهر گراش منطبقتر و مشارکت والدین قانونمندتر است.
دیباچی: هشتاد درصد انرژی مدیر یک مدرسه دولتی، صرف جذب منابع اقتصادی میشود. اگر این دغدغه کم شود از هر طریقی، من مطمئنم در بحث فرهنگ و آموزش و فرهنگ و آموزههای دینی، این مدارس بهتر میتوانند کار کنند. برای ارتقا آموزش و پرورش، ما به تنهایی نمیتوانیم و باید در کنار ما، خانوادهها حاضر باشند و دوم با کمک اصحاب رسانه جوی در شهر ایجاد شود؛ و دست همکاری دراز میکنیم، چه در بُعد انتقاد و چه در بعد کمک به توسعه آموزش و پرورش در تمام زمینهها. عزیزانی که صاحبان تریبون هستند، از روحانیت محترم تا اساتید دانشگاه، تا فعالان فرهنگی و مذهبی و اجتماعی و هیات مذهبی و پایگاههای بسیج؛ و همه باید جوی در این شهر ایجاد کنیم که شرایط برای آموزش فراهم شود، حالا که بستر سختافزاری را داریم یک جهشی در بخش آموزشی و تربیتی داشته باشیم. نگاه ما این است. ما به تنهایی کمترین توفیق را داریم و باید همه باشند مخصوصا خانواده؛ و خانواده باید بخواهد.
هفتبرکه: در فصل ثبتنام هستیم. قبل از ثبتنام در همه تریبونها اعلام میشود که شهریه زمان ثبتنام ممنوع است، اما در زمان مراجعه، مدارس میگویند این مبالغ باید پرداخت شود.
دیباچی: اولا ما به همه مدیران توصیه کردهایم که به اجبار زمان ثبتنام مشارکت نگیرند، مگر این که یک ولی خودش داوطلبانه بخواهد. دوم این که الان تابستان است و برنامهای برای پروژه مهر داریم که از خردادماه شروع میشود تا طول سال تحصیلی. این پروسه قبل از مهرماه شروع میشود و مدیر ما نیازمند مشارکت است و اگر یک ولی خودش داوطلبانه پرداخت کرد، لطف بزرگی به آن مدرسه میکند تا بتواند پروژه مهر را در بحث بهسازی و شادابسازی مدرسه انجام دهد.
اواخر مهر یا اوایل آبان شورای مدرسه و یا مدیر موظف است یک انجمن اولیا و مربیان تشکیل دهد، با تصمیم انجمن با امضای رییس انجمن مبلغ مشارکت مشخص میشود. مصوب که شد، بعد مدیر مدرسه، نامه مشارکت را به دانشآموز میدهند و ولی داوطلبانه پرداخت میکند. کسی که وضع مالی خوبی دارد بیشتر یا همان پرداخت میکند و کسی که وضع مالی پایینتری دارد، به صورت اقساط پرداخت میکند.
من خودم سالها مدیر بودهام. عزیزانی که بیبضاعت هستند، مدرسه هزینه که نمیگیرند، از راههای مختلف به آنها کمک هم میکنند؛ حتی در پروژه مهر که هدیه نوشتافزار میدهند و بحث ثبتنام کتاب که شهریه نمیگیرند؛ در بحث پوشاک و حتی وسایل ورزشی که خود اولیا و مدیران هم به دانشآموزان بیبضاعت کمک میکنند. مخصوصا امسال که شرایط سخت است و این را در این مدت به مدیران در جلسات گفتهام و در شهریور هم میگویم که سال تحصیلی پیش رو سال بسیار سختی از لحاظ اقتصادی است.
هفتبرکه: آیا در گراش همکاری مردم برای پرداخت خودیاری بهتر است یا نه، در تمام استان یا کشور این چالش وجود دارد؟
دیباچی: در تمام کشور این چالشها را داریم. از یک طرف دولت از نظر مالی آنقدر قوی نیست که سرانه کافی به مدارس اختصاص دهد و از سوی دیگر مدرسه یک خانه است که بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ فرزند دارد و همان هزینه که در خانه است، در مدرسه هم است و اگر خانوادهها مشارکتها را پرداخت نکنند، شک نکنید که مدارس با مشکلات عدیدهای مواجه میشوند و حتی در برگزاری یک آزمون نوبت اول هم با مشکل مواجه میشوند.
هفتبرکه: به جز هزینه ثبتنام، بحث هزینههای فعالیت جنبی و کمک درسی است که هزینه آموزش را برای خانوادهها بالا میبرد.
دیباچی: با توجه به شرایط جنگ، تاکید ما این است که کارهای جانبی تا جایی که میتوانیم کمتر باشد و گروهی باشد. مثلا اگر قرار است دستسازههایی درست شود، سه-چهار نفره باشد. حتی در برگزاری کلاسهای تقویتی، مدیران ما از دانشآموزان بیبضاعت پول نمیگیرند. تشکر میکنیم از خیّرینی که یک مقدار پول در اختیار مدیران قرار میدهند تا به دانشآموزان بیبضاعت کمک شود.
هفتبرکه: امسال شرایط جنگی تقویم مدارس را به هم ریخت. زمان ثبتنام مدارس کی خواهد بود؟
رستمپور: در مورد زمان ثبتنامها، ثبتنام کلاس اول شروع شده است و بر اساس طرح آدرس است و تا ۱۴ تیرماه هم ادامه دارد. ثبتنام پایه چهارم هم از ۲۵ خرداد شروع میشود و بر اساس طرح آدرس است و امسال مدارس زوج نداریم. پایه هفتم هم از اول تیرماه شروع به ثبتنام میکنیم و آن هم بر اساس طرح آدرس است و پایه دهم هم بعد از صدور هدایت تحصیلی پایه نهم، ثبتنامشان شروع میشود.
هفتبرکه: البته هنوز سال تحصیلی هم تمام نشده است. برای کاهش آسیبهای مجازی شدن به دانشآموزان برنامهای دارید؟
رستمپور: در مورد برنامههای آموزشی در تابستان، برنامهای به نام «طرح حامی» داریم برای دانشآموزانی که به هر دلیل نتوانستهاند و در زمینه درسی در مقطع ابتدایی وضعیت آنها «نیاز به تلاش» و «قابل قبول» داشتهاند، ما کلاس داریم و بعد جزییات آن را کامل اطلاعرسانی میکنیم. سعی میکنیم همین کمک در طرحهای دیگر، برای متوسطه اول و دوم هم داشته باشیم به شرطی که وضعیت کشور مساعد باشد و این اجازه را به ما بدهند.
هفتبرکه: یکی از چالشهای اصلی آ.پ، بحث نیروی انسانی است. سالهای گذشته تا مدتی از سال تحصیلی، بحث کمبود معلم داشتیم. سال قبل تا آبانماه، ۱۶ کلاس بدون معلم بوند. آیا برای امسال این مشکل را خواهیم داشت؟
دیباچی: سالیان گذشته در راستای تامین نیرو مشکل داشتیم چون نیروهایی که به گراش میآیند بیشترشان غیربومی هستند و تقاضای انتقالی دارند. روی کاغذ معلم داریم اما حضورش در اینجا به سختی است. البته آنها هم خانواده دارند و برایشان سخت است که یک پدر و مادر بخواهد فرزندش را تنها بگذارند و بیایند اینجا تا کلاسهای ما را پوشش دهند. اما چون متعهد شدهاند به گراش بیایند، ما انتظار داریم انشاالله اول مهر تشریف داشته باشند تا دانشآموزان بدون معلم نمانند.
رستمپور: امسال با توجه به شرایط جنگی، آزمون استخدامی و ورودی جدید از طریق ماده ۲۸ نداشتیم و حتی زمان خود آقای فرجی و سپس آقای دیباچی ما رفتیم خود استان برای تامین نیرو و صحبت اصلی اداره کل این بود که نیروها را خودتان را بچسبید و حفظ کنید و نیروی جدید به چرخه نمیآید. حتی در راستای همین برنامه، فردا قرار است به استان بروم تا تامین نیرو داشته باشیم.
به دلیل کمبود نیرو، از بازنشستگان هم دعوت کردهایم تا همکاری داشته باشیم. در راستای تامین نیرو و پوشش ساعتهای آموزشی، از نیروهای بازنشسته تقاضا کردیم در صورت امکان تعدادی از آنها به چرخه آموزش برگردند. علیرغم اینکه از چرخه آموزش فاصله داشتهاند، اعلام آمادگی کردند تا جایی که میتوانند ساعات آموزشی را پوشش دهند.
متاسفانه، بعضی مواقع مسئولین رده بالای استان و شهرستان برای آزادسازی نیروهای غیر بومی تماس میگیرند. شاید سالهای قبل همکاری میکردیم، اما امسال با توجه به مشکلات زیاد برای جذب نیرو و عدم برگزاری آزمون استخدامی، انتظار داریم امسال این تقاضا را نکنند. همکاران فرهنگی شهرستان، شرایط شهرستان را درک کنند. نیرو به چرخه آموزش و پرورش تزریق نمیشود، اما دانشآموز قرار نیست اول مهر معلم نداشته باشد. امیدواریم دولت یک ساز و کاری برای کمبود نیروی اول مهر ما ارائه بدهد، یا خرید خدمات، یا فراخوان و یا آزمون.
هفتبرکه: و برنامه شما برای بلند مدت چیست؟
دیباچی: برای بلندمدت هم همکارانی که به چرخه معلمی و دانشگاه فرهنگیان ورود میکردند، ویژه دیده میشدند. ما همین نگاه را ادامه میدهیم و بیشتر از سالهای قبل تا برای بلندمدت تشویقی باشد. این تشویقی از طرف ما تنها هم فقط نباشد؛ از نهادهای مختلف حتی از سوی امام جمعه هم باشد. علاوه بر آموزش و پرورش که جوانان را به سمت دانشگاه فرهنگیان تشویق میکنند، انتظار داریم بقیه نهادهایی که تاثیرگذار هستند هم دانشآموزان را تشویق کنند به سمت دانشگاه فرهنگیان بروند. احساس میکنم شاید تا سه چهار سال دیگر تعداد بیشتری ورودی خواهیم داشت.
هفتبرکه: یکی از مسایل نیروی انسانی، مشکلات شهری، مثل محل اجاره برای نیروهای معلم غیربومی است. در این بخش آیا کمکی به آنها میشود؟
دیباچی: جا دارد باز تشکر کنم از خیرینی که در این زمینه ورود کردند برای مشکلات مسکن معلمان بومی و غیربومی. مثلا کار خوب و تاثیرگذاری که شده، مجموعه موسوم به بیست دستگاه است که مرحوم رحیمی ساخته و باری از دوش ما برمیدارد. یکی از ضعفها، در ساخت و ساز مسکن معلمان یا خوابگاه معلمان است که اگر خیرین در این زمینه ورود کنند خوب است و ما در این زمینه بیشترین چالش را داریم، چون بیش از هشتاد درصد نیروهای ما غیربومی هستند.
یک سری جاهایی هم داریم. خانه معلم مدرسه آشفته؛ و مجردسرای مدرسه حسنی و … رویکرد ما این است که خیرین را به سمت ساخت و ساز خوابگاه معلمی و معلمسرا تشویق کنیم و حداکثر امکانات را برای همکاران غیربومی به وجود بیاوریم که وقتی میآیند؛ ماندگاری بیشتری در منطقه داشته باشند.
هفتبرکه: حتی معلمان بومی هم با مشکل مسکن دست و پنجه نرم میکنند. بحث تعاونی مسکن فرهنگیان همزمان با پروژه نهضت ملی مسکن آغاز شد. برای بعضی نهادها مثل نیروی انتظامی این بحث به نتیجه هم رسید. بحث تعاونی مسکن فرهنگیان تا کجا رسیده و دلیل تاخیر آن چه بوده است؟
دیباچی: این چالش از قبل هم بوده است. تعاونی فرهنگیان تشکیل شده است و از این طریق باید خواسته فرهنگیان محقق شود. اداره کل راه و شهرسازی چند بار زیر وعدههای خود زده است و کار به شکایت تعاونی در دیوان عدالت کشیده است. جزییات را هیات مدیره تعاونی بهتر مطلع هستند. که میتوانیم با آقای مجید محبی که پیگیر هستند تماس بگیریم.
مجید محبی: برای واگذاری زمین به فرهنگیان از طریق تعاونی مسکن فرهنگیان، اول گفتند سمت تنگ حسین و به صورت واگذاری زمین خواهد بود. منتهی تا پای واگذاری هم رفت، ولی گفتند به معلمان یک طبقه نمیدهیم و در حوزه راه و شهرسازی لارستان زمین یک طبقه ویلایی به کسی نمیدهیم. گفتند بیایید واگذاری دو طبقه مثل دیگران. تا الان در بحث واگذاری دو طبقه اعضای تعاونی میگویند در این شرایط به خاطر ضرر و زیانی که تعاونی دیده و عملا ما خیلی منتظر شدیم که راه و شهرسازی یک طبقه بدهد اما نمیدهد. در بحث تعاونی هم یک عده از اعضا موافق هستند که برای دو طبقه برویم و یک عده مخالف. راه و شهرسازی میگوید بیایید و دو طبقه بگیرید و مکانش هم یا عنیبه یا فاز ۴ مسکن ملی. الان ۶۸ نفر متقاضی هستیم. همین مسائل باعث شده است که از طریق آقای صدرالله حسنی، مدیرعامل تعاونی، به دیوان عدالت شکایت کنیم.
هفتبرکه: در بحث نیروهای انسانی، در بخش خدمتگذاران هم گراش خیلی تحت فشار است و آیا امیدی است افرادی اضافه شوند؟
دیباچی: در سالهای قبل تعدادی خدمتگذار از کارافتاده شدند و تعدادی به رحمت خدا رفتند و تعدادی هم تبدیل وضعیت شدند و جایگزین نیامد. تعدادی انتقال موقت شدند و پیوسته استمرار زدند و با توجه به اینکه الان قریب به ۱۲-۱۳ سال است من در این بخش هستم، اصلا جذب خدمتگذار وجود ندارد. دو نفر خانم ورودی داریم، طبق آزمون استخدامی که قطعی است و مصاحبه رفتهاند و کارهای اداری آن در حال انجام است. در تمام زمینهها مخصوصا خدمتگذاری و سرایداری نیازمندیم. هیچ شیوهای دیگری برای استخدام خدمتگزار وجود ندارد و ممنوع است و ساز و کار و قوانین آموزش و پرورش این اجازه را به ما نمیدهد که از روشهایی مانند برونسپاری و خرید خدمات استفاده کنیم.
هفتبرکه: پیش از حضور شما، بحث استعفای اعضای مجمع خیرین وجود داشت. قرار است چطور با هم کار کنید و تغییرات مجمع خیرین به شکل است؟
دیباچی: مجمع خیرین گلهمندی داشتند ـبجا یا نابجا- که در عزل و نصب رییس قدیم و جدید با ما مشاوره نکردهاند و قبل از ورود ما دستهجمعی استعفا دادند. من در جلسه تودیع و معارفه از همه خیرین، چه عضو مجمع چه سایر خیرین، دعوت کردم که همکاری داشته باشیم.
برنامه ساز و کار ما اول این است که یک مجمع خیرین جدید بر اساس اساسنامهای که بر اساس اسناد بالادستی تدوین خواهد شد، تشکیل بدهیم. این به این معنا نیست که از اعضای مجمع خیرین قبلی استفاده نکنیم. ساز و کار تشکیل مجمع انتخابی و انتصابی است. اساسنامه بر اساس تجربیات شهرستانهای دیگر و اسناد بالادستی در دست تدوین است. با توجه به تجربههای قبلی، چند رویکرد اساسی در مجمع خیرین را مد نظر داریم. مجمع جدید با رویکرد آموزشی؛ جوانگرایی و عدالتمحوری تشکیل میشود. خیرین جوان در مجمع حضور خواهند داشت و پیشنهاد به دهستانهای خلیلی و فداغ و شهر ارد دادهایم که هر کدام به اختیار خودشان یک نماینده خیرین در مجمع باشد تا از حق و حقوق آنها دفاع شود تا بهتر خدمترسانی کنیم.
برای تشکیل مجمع شتابزده هم عمل نمیکنیم. فعلا تمام امور اداره به صورت خیلی مطلوب اداره میشود. نگاه ما مجمع خیرین مدرسهساز و مدرسهیار است. کار مجمع خیرین مدرسهساز صرفا ساخت و ساز نیست. علاوه بر ساخت و ساز، خیرین باید روی تربیت، آموزش، فرهنگ و مسایل مذهبی تاثیرگذار و یاریگر باشد.
در مجمع خیرین جدید میخواهیم جایگاه قانونی مجمع تثبیت شود و بتواند طبق روال کلی آن در کشور نقشآفرینی کند. ما در مجمع خیرین نگاه سیاسی نداریم و از همه طیفها و اندیشه، شهر و روستا، جوان و باتجربه کنار هم خواهیم بود و قطعا از اعضای مجمع خیرین سابق هم استفاده میکنیم؛ هم از تجربیات آنها و هم از لحاظ نفرات آنها.
هفتبرکه: و حرف پایانی؟
دیباچی: نگاه ما نسبت به اصحاب رسانه این است که تعامل داریم و همکاری؛ و از انتقاد نمیترسیم و راهکار ارائه بدهید و ما استقبال میکنیم. بخواهیم صحبتها را خلاصه کنم. اول این که نگاه ما نگاه آموزشی است و کار اصلی ما تربیت نسل آینده است. دوم از همه خیرین دعوت به همکاری میکنیم که در کنار ساخت و ساز در بخشها دیگر هم همراه باشد. و سوم، در مسائل پرورشی و تربیتی به تنهایی نمیتوانیم کاری از پیش ببریم و تنها اگر خانوادهها، تریبوندارها و رسانه در کنار ما باشند میتوانیم از چالشهای اجتماعی و اقتصادی موجود گذر کنیم و نسل شایسته و بهتری تحویل جامعه بدهیم.
همچنین برنامهای داریم که یکشنبههای هر هفته گفتگوی مردمی هم با حضور کارشناسان و معاونین با اطلاعرسانی قبلی داشته باشیم که از این طریق بیواسطه صحبتهای عزیزان را بشنویم.
