هفت‌برکه: از کتاب شعر تازه‌ی سیروس نوذری با عنوان «از ماه یه سنگ آوردم»، با حضور شاعر، صادق رحمانی، ناشر کتاب، و جمعی از ادب‌دوستان، در انتشارات کهور در شیراز، روز پنجشنبه ۲۸ خردادماه ۱۴۰۵، رونمایی شد. این کتاب که انتشارات همسایه در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است، ۹۰ شعر محاوره‌ای از سیروس نوذری است که می‌توانید معرفی آن را در هفت‌برکه (اینجا) بخوانید.
نوذری: شعر کلاسیک ما بسیار امن‌تر از شعر مدرن ما است
به گزارش هفت‌برکه، در این دورهمی ادبی، سیروس نوذری، شاعر و منتقد ادبی، در سخنان کوتاهی در ابتدا با تشکر از صادق رحمانی گفت: «من گوشه‌ای می‌نشینم و چهار خط شعر می‌نویسم و هیچ ادعایی هم ندارم.»
او سپس در مورد هایکو که قالب غالب شعری او در این مجموعه است افزود: «درک ژاپنی استعاری نیست، اما درک ما استعاری است. تفاوت این دو خیلی مساله‌ی مهمی است.»
در این کتاب، پیوند شاعر با جهان درون، متاثر از همزیستی او با اشیا و صلح با جهان بیرونی است. نوذری در مورد پیوند خودش با شعر کلاسیک و پل زدن به جهان درون از طریق جهان بیرون با الهام از عرفان و جهان‌بینی شعر کلاسیک، گفت: «من در جوانی تحت تاثیر جریانات شعر مدرن، به شعر کلاسیک اهمیت نمی‌دادم. ولی سال‌ها گذشت تا به تدریج که شعر کلاسیک را به طور جدی مطالعه کردم، سرانجام به این نتیجه رسیدم که شعر کلاسیک ما بسیار امن‌تر از شعر مدرن ما است. جهان‌بینی که در شعر کلاسیک ما است، ولی شعر مدرن ما در عین حال که شعر بسیار زیبایی است – فکر نکنید که مخالفم- شاعر همیشه ناظر به چیزی بیرون از خودش است و کمتر به درونیات خودش توجه می‌کند؛ در حالی که شعر کلاسیک ما به دلیل دستگاه فکری و عرفان خیلی به درونیات توجه می‌کرد و به همین دلیل خیلی عمیق است و تاثیر آن هم تا الان وجود دارد.»
نخستین سروده‌های بشری: کوتاه، فشرده، ناگهانی و غافلگیرکننده
در بخش دیگری از این نشست ادبی، صادق رحمانی، شاعر و منتقد و ناشر، به ایراد سخن پرداخت و با نگاهی تاریخی و تحلیلی، ابعاد پنهان این مجموعه را واکاوی کرد.
صادق رحمانی، مدیر انتشارات همسایه و ناشر این مجموعه، در ابتدای سخنان خود، با ارجاع به سنت دیرین شعر کوتاه در جهان، گفت: «ابن‌رشد در کتاب تلخیص‌الشعر هنگام ترجمه و تفسیر بوطیقای ارسطو به این نکته اشاره دارد که نخستین سروده‌های بشری، اقصر و انقص؛ یعنی کوتاه‌تر و فشرده‌تر، بوده‌اند. این اشعار اغلب در مقاطع کوتاه و با نغمه‌هایی موجز سروده می‌شدند و دلیل عمده آن، ارتجال و بداهه‌گویی در لحظه بود. حتی تراژدی‌های نخستین نیز از همین قطعات کوتاه شکل می‌گرفتند. امروز نیز پاره‌هایی از آن اشعار باقی مانده که نشان می‌دهد گاه شاعر فرصت ادامه دادن نیافته، اما عمدتاً شاعران به صورت اختیاری این قالب موجز را برمی‌گزیدند. شکل این سروده‌ها همچون ابرها یا درخشش ناگهانی برق در آسمان بود؛ ناگهانی و غافلگیرکننده.»
رحمانی با اشاره به تجربه‌های شعری در ادبیات معاصر ایران افزود: «در شیراز، منصور اوجی با سبک خاص خود، گام‌های مهمی در این عرصه برداشت. در شعر کوتاه، ما با دوگانه‌ی تمامیت و ناتمامیت روبه‌روییم و عناصری چون عاطفه، تخیل، زبان، آهنگ و شکل، نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. با این اوصاف، مهم‌ترین مشخصه‌ی شعر کوتاه، انسجام درونی، لحظه‌ای بودن، داشتن یک نکته‌ی محوری و فشردگی مثال‌زدنی است. اگر بخواهیم به شرح و بسط آن نکته بپردازیم، در حقیقت نخستین و اصلی‌ترین شاخصه‌ی شعر کوتاه را از بین برده‌ایم.»
رحمانی: نوذری به اشیا در جهان پیرامونش هویت می‌بخشد
رحمانی سپس به سراغ کتاب «از ماه یه سنگ آوردم» رفت و با تأکید بر جایگاه سیروس نوذری گفت: «نکته‌ای که در شعر نوذری به وضوح دیده می‌شود، مرکزیت داشتنِ اشیا است. او به اشیا در جهان پیرامونش هویت می‌بخشد و آنها را به محور تداعی‌های شعری تبدیل می‌کند. اما آنچه شعر نوذری را از جریان‌های مشابه، به ویژه هایکوی ژاپنی، جدا می‌سازد، نگاه عاشقانه و توجه عمیق او به فرم در بستر ظرفیت‌های بی‌زوال زبان فارسی است. در جهان ذهنی او، جریان‌های شعر ایران و جهان و به‌ویژه هایکو چنان در هم آمیخته‌اند که ترکیبی تازه و بومی پدید آورده‌اند.»
او برای روشن‌تر شدن این ادعا به نمونه‌ای از اشعار نوذری اشاره کرد و خواند:
«کوه برف‌پوش نفس‌های اسب فزون بر مه‌آلودگی»
و در ادامه افزود: «این شعر، با وجود ایجاز هایکویی، در فضای زبانی و فرمی فارسی نفس می‌کشد و به دلیل توجه به موسیقی درونی و ساختار خاص، از یک هایکوی صرف فاصله می‌گیرد.» رحمانی در بخش دیگری از سخنانش به رویکرد گفت‌وگومحور در مجموعه «مکالمات» پرداخت و با اشاره به چند شعر قطعات زیر جست‌و‌جوی تجربی سیروس نوذری را مرور کرد:
«کنار ساحل چه می‌کنی»؟/ _«هر آن چه هزاران درنا»
«کجای تاریکی نهانی؟»/ «نهان نیستم جان تاریکی‌ام»
«از شاخه‌ها بگو»/ «خزان که باز می‌آید»
«هیچ‌کس آن سوی رود نیست»/ «پس آن کلاغ»
«گفتمش دوستت دارم»/ _ «پرندگان پر کشیدند»
رحمانی این مکالماتِ موجز را نمادی از رویکرد نوذری به جهان پیرامون دانست و تصریح کرد که تجربه‌ی گفت‌وگو، یکی از ارکان اصلی کتاب‌های نوذری است و کتاب «مکالمات» او نیز گواهی بر این رویکرد دیالوگی است. همچنین، بهره‌گیری از ظرفیت‌های شعر عامیانه، تجربه‌ی دیگری است که در کارنامه‌ی این شاعر جلوه‌گر شده و به مجموعه «یه سنگ از ماه آوردم» عمق و تنوع بخشیده است.
رحمانی: نوذری تجربه‌های زیسته خود را به شعر درآورده است
رحمانی در پایان، این مجموعه را آینه‌ای از نگاه دقیق و عاطفی نوذری به هستی دانست و تأکید کرد که توجه هم‌زمان به فرم، زبان و عناصر بومی، جایگاه این اثر را در شعر امروز ایران متمایز می‌سازد. او افزود: «فرق محاوره‌سرایی سیروس نوذری با احمد شاملو و فروغ فرخزاد در این است که نوذری تجربه‌های زیسته خود را به شعر درآورده است، در حالی که فروغ فرخزاد و احمد شاملو نگاهی اجتماعی به شعر با زبان محاوره دارند.»
بخش پایانی رونمایی از کتاب «از ماه یه سنگ آوردم» امضای کتاب به قلم شاعر و اهدای آن به دوستداران حاضر در این جمع و عکس یادگاری با مهمانان بود.
کتاب «از ماه یه سنگ آوُردم» تازه‌ترین اثر ادبی سیروس نوذری است که انتشارات همسایه پاییز ۱۴۰۴، در ۳۰۰ نسخه، ۷۶ صفحه و با قیمت ۲۰۰ هزار تومان به صورت کاغذی منتشر کرده است و می‌توانید از وبسایت طاقچه (+) به شکل الکترونیک با قیمت ۶۰ هزار تومان خریداری کنید.
