هفت‌برکه ــ مبینا پزشک: اگر یک غروب در خیابان امام مجبور به رانندگی باشید؛ نداشتن جای پارک، قفل شدن ترافیک در تقاطع‌هایی مانند باغ ملی و خیابان بسیج و تخلفاتی مانند پارک دوبل شما را کلافه خواهد کرد. شهرداری برای حل این مشکل چکار باید بکند؟
خرید یک زمین برای پارکینگ از سوی شهرداری، بهانه‌ای بود تا نگاهی دقیق‌تر به مسئله‌ی پارکینگ‌های عمومی و تأثیر آنها بر معضل ترافیک در مرکز شهر به ویژه خیابان امام (ره) داشته باشیم. با طرح این مسئله در گروه خبری «خبرخوان» هفت‌برکه در پیام‌رسان بله، شهروندان در مورد این موضوع بحث و تبادل نظر کردند.
شهروندان به این دو سوال پاسخ دادند: به نظرتان برای کاهش ترافیک خیابان امام، راهکار اصلی چیست؟ و پارکینگ‌های موجود توانسته‌اند این مسئله را کاهش دهند؟ در ادامه برخی از نظرات آنها را می‌خوانیم.
خرید پارکینگ راه حل ترافیک نیست
برخی از مخاطبان می‌گویند احداث پارکینگ جدید، تاثیر چندانی در کاهش ترافیک مرکز شهر ندارد و مشکل از جای دیگری است. اکبر حاجیان اولین فردی بود که نظرش را با سایر مخاطبان به اشتراک گذاشت. او گفت: «خرید پارکینگ به تنهایی راهکار مناسبی برای ترافیک نیست، چون آمار ورود خودروهای نو به شهر، بسیار بالاست. پارکینگ‌های موجود مانند پارکینگ طلافروشان، پاساژ مرکزی و باغ ملی هم معمولاً فضای خالی دارند. پارکینگ باعث کاهش ترافیک نمی‌شود و بین مفهوم پارکینگ و ترافیک تضاد وجود دارد، چون خودروی پارک شده در حیاط یا پارکینگ شخصی، تاثیری بر کاهش ترافیک ندارد.»
گسترش دادن برخی خیابان‌های مجاورِ خیابان اصلی، پیشنهادی بود که برخی از شهروندان مطرح کردند. محمود رحمتی در این مورد توضیح داد: «به جای هزینه برای پارکینگ، خیابان ساحلی گسترش داده شود تا بار ترافیکی شهر کاهش یابد.»
مریم دانشور از همکاران رسانه هفت‌برکه می‌گوید: «گسترش خیابان بندوشیخ نیز می‌تواند به کاهش ترافیک کمک کند.»
البته باید توجه داشت که شهرداری گراش در زمان صدور پروانه ساختمانی در برخی موارد به ویژه در املاک تجاری، هزینه‌ای را به عنوان حذف پارکینگ دریافت می‌کند که مبلغ کمی هم نیست. این مبلغ باید برای تامین پارکینگ هزینه بشود و نمی‌شود آن را برای کار دیگری هزینه کرد.
خیابان هفت‌برکه و ورودی مسجد ولی‌عصر آزمایشی یک‌طرفه شود
به دلیل کم‌عرض بودن خیابان امام، موضوع یک‌طرفه کردن آن هم مطرح می‌شود. یکی از شهروندان گراشی برای ما نوشت: «برای حل مشکل ترافیک در خیابان امام و مخصوصا اول بلوار سپاه، خیابان تمیز و خیابان هفت‌برکه، پیشنهاد می‌شود خیابان تمیز و هفت‌برکه یک‌طرفه شود. ظاهراً تصمیم بر این شده که خیابان هفت‌برکه و ورودی مسجد ولی‌عصر (عج) (مسجد حوض) را به صورت آزمایشی یک‌طرفه کنند، آنجا هیچ دردی از ترافیک و معضل تقاطع خیابان تمیز و بلوار سپاه و خیابان امام و هفت‌برکه دوا نمی‌کند؛ ورودی خیابان تمیز و هفت‌برکه باید از خیابان امام باشد.»
موضوع دیگری که برخی مخاطبان مطرح کردند این بود که برخی از پارکینگ‌هایی که شهرداری برای کاستن از بار ترافیک تدارک دیده، در جبهه‌ی دوم خیابان اصلی است و همین مساله خودش ترافیک‌ساز است. محمد حاجی‌زادگان توضیح می‌دهد: «پارکینگ‌هایی که شهرداری ایجاد کرده است عملاً ورودی خودرو مناسبی ندارد. مثلاً پارکینگ پشت زورخانه، ورود به پارکینگ خودش یک عامل ایجادکننده ترافیک در خیابان امام محسوب می‌شود.»
علی پرهیزگار نظرش را اینگونه نوشت: «خرید پارکینگ توسط شهرداری کار خیلی خوبی بود. کوچه‌ی کنار گراش‌سنتر، مسکونی است و ماشین‌ها در آن مکان پارک می‌شوند و چون کوچه هم تنگ و بن‌بست است، مسیر رفت و آمد برای همه زحمت می‌شود و زمانی که ماشین‌ها می‌خواهند از داخل کوچه بیرون بیایند، باید تا زمان بستن مغازه‌ها صبر کنند که صاحب ماشین بیاید و ماشینش را بردارد.»
او ادامه می‌دهد: «ترافیک به خاطر حجم ماشین‌ها بوجود می‌آید، هر خانه‌ای خدا‌را‌شکر حداقل دو ماشین دارد. اگر بخواهند بیرون بروند که معلوم است چه خواهد شد. بیشتر ترافیک شهر هم مربوط به قسمت خیابان بسیج و خیابان امام است، اما اگر فکری به حالش شود.»
حسین عباسپور از دیگر افرادی بود که نظرش را با سایر کاربران به اشتراک گذاشت. او توضیح داد: «بنده وقت گذاشتم و مطالب و نظرات افراد را خواندم. تقریباً تمام مواردی که گفتند صحیح بود. هنر این است که موارد یادشده جمع‌بندی و خروجی مناسبی از آن گرفته شود.»
او افزود: «بحث تولید و ورود خودرو به شهر بیشتر از خرید زمین برای پارکینگ است. همچنین ورودی خود زمین‌های خریداری‌شده، خودش گاهی معضلی است که بایست مرتفع شود. در فرهنگ عمومی و نحوه پارک کردن بایست تمهیداتی عملی و جریمه‌ای اندیشیده شود که پرداخت جریمه حذف پارکینگ، ضربه‌هایی به مجموعه شهری وارد می‌کند. همچنین می‌شود به جای ترافیک و تلنبار شدن ترافیک در خیابان امام، مجموعه‌های تجاری را به بیرون از شهر برد.»
او راهکارهایی برای حل این معضل داد و گفت: «باید سعی شود مسیرهای اتصالی از جمله خیابان‌های ساحلی، بسیج و رینگ کلات پویا باشد؛ و سپس اماکن پرترافیک شناسایی و تمهیداتی خاص آن نقاط اندیشیده شود؛ از جمله مساجد، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، بانک‌ها و… نکته‌ای که خودم اضافه می‌کنم این است که طراحی مناسبی برای شهر و نظم‌بخشی به جدول‌ها و تیرهای برق و سطل‌های بزرگ زباله و نظم مناسب تابلوهای پارکینگ عمومی و مناسب‌سازی خود محل پارکینگ‌ها صورت بگیرد.»
لازم نیست ماشین را حتما جلوی درب مغازه پارک کنید
علاوه بر راهکارهای شهری، راهکارهای فرهنگی هم از چشم مخاطبان دور نمانده است. فرهنگ‌سازی در موضوع ترافیک و پارک خودرو، راه‌حلی است که برخی از شهروندان آن را به عنوان یک راهکار ریشه‌ای‌تر برای حل این معضل در مرکز شهر گراش پیشنهاد می‌دهند.
محمد در این مورد گفت: «مشکل ترافیک شهری صرفاً با افزایش زیرساخت‌های فیزیکی مانند جاده و پارکینگ حل نمی‌شود، بلکه فرهنگ استفاده از پارکینگ، نقشی حیاتی در این میان به‌وجود می‌آورد. پارکینگ، بیشتر از یک فضای فیزیکی، یک توافق اجتماعی است؛ زمانی که افراد بدون توجه به حقوق دیگران فضا را اشغال می‌کنند یا به صورت نامنظم پارک می‌کنند، این ظرف پارکینگ لبریز شده و به جای حل مشکل، خود به عاملی برای ایجاد ترافیک و اتلاف وقت تبدیل می‌شود.»
او ادامه داد: «بنابراین با تغییر نگاه از من و خودرویم به ما و جریان حرکت و رعایت فرهنگ احترام به فضا و بهره‌وری از فضا، می‌توان از پارکینگ‌ها به عنوان نقاطی برای نظم‌بخشی و کاهش ترافیک در شبکه شهری استفاده کرد، در غیر این صورت حتی بزرگترین پارکینگ‌ها نیز ناکارآمد خواهند بود.»
جعفر، یکی دیگر از مخاطبان ما هم گفت: «باید این فرهنگ در شهر جا بیفتد؛ کسی که کارش فلان مغازه است، لازم نیست حتماً جلوی درب آن مغازه ماشینش را پارک کند، برود ۵۰ متر یا ۱۰۰ متر، حتی برای سلامتی خودش هم که شده ۲۰۰ متر آن طرف‌تر پارک کند؛ این‌طوری ترافیک کمتری هم داریم.»
یک راه حل: گسترش حمل و نقل عمومی
آیا وجود حمل و نقل عمومی برای شهر کوچکی مثل گراش می‌تواند کمک کنده باشد.؟ عبدالله سراجی پیشنهادی می‌دهد: «یکی از دلایل اصلی ترافیک، عدم حمل‌ونقل عمومی است. چون مردم برای این که به مرکز شهر بروند و کارهایشان را انجام بدهند، مجبور هستند از ماشین شخصی استفاده بکنند که هم ترافیک ایجاد می‌شود و هم جای پارک کردن خودرو را سخت‌تر می‌کند. قبلاً هم یک سری تلاش برای راه‌اندازی تاکسی، مینی‌بوس یا وَن شده بود، اما انگار هیچ‌کدام پاسخگوی نیاز شهر نبوده است.»
او ادامه داد: «برای حل این مشکل، باید حداقل ۴۰ تا تاکسی شهری داشته باشیم که حقوق ثابتشان را از شهرداری یا اداره‌های مربوطه دریافت کنند. اینگونه مردم عادت می‌کنند از تاکسی استفاده کنند و لازم نباشد خیلی اوقات با ماشین شخصی‌شان به مرکز شهر بیایند که ایجاد ترافیک بشود. مدت زمان این طرح حداقل ۳ تا ۵ سال باید باشد تا واقعاً بر شهر تاثیر بگذارد و فرهنگ استفاده از حمل‌ونقل عمومی جا بیفتد.»
سراجی در مورد مزیت تاکسی به ون‌های شهری می‌گوید: «تاکسی هر لحظه در دسترس است، اما خط واحد هر نیم ساعت؛ تاکسی برای مسافت‌های کوتاه‌تر است و خط واحد برای مسافت‌های طولانی‌تر.»
موتورسواری و پیاده رفتن دو راه حل دیگر
برخی از شهروندان هم خودشان برای حل مساله‌ی ترافیک و پارکینگ فکری کرده‌اند و آن فکر تا حد امکان، استفاده نکردن از ماشین است. استفاده از موتورسیکلت و پیاده رفتن، پیشنهاد شهروندان برای کم کردن دردسر جای پارک در خیابان اصلی است. عبدالله سراجی در این مورد می‌گوید: «من خیلی وقت‌ها ترجیح می‌دهم به جای اینکه با ماشین بیرون بروم و در شهر کارهایم را انجام دهم، با موتور بیایم! چون دردسرهای ماشین و پارک کردن را ندارد.»
نسرین نعمتی هم می‌گوید: «بنده شخصاً بیشتر خریدهایم را پیاده انجام می‌دهم، هم تنوع است و هم برای پارک ماشین گرفتار نمی‌شوم، به همه خریدهایم می‌رسم و حال و هوایم عوض می‌شود.»
یکی از شهروندان در جواب نسرین نعمتی که مایل بود کار‌هایش را پیاده انجام بدهد، توضیح داد: «پیاده رفتن خوب است، اما اگر مسیرش را هم فراهم کنند. مثلاً در پیاده رو باید حواست باشد با موتور تصادف نکنی. متاسفانه مسئولین شهر به تنها چیزی که هیچ اهمیتی نمی‌دهند، مسیر پیاده‌رو است. البته چند مسیر هم وجود دارد اما شده است پارکینیگ موتور و ماشین یا هم مغازه‌دار وسایلش را در آن گذاشته است.»
یکی دیگر از مخاطبان در جواب این شهروند نوشت: «پیاده‌روی زمانی خوب است که محل سکونت نزدیک به مراکز خرید باشد. مثلاً اگر کسی که ساکن مسکن مهر است؛ گراش سنتر خرید دارد، از کی باید از خانه بزند بیرون؟ کی برگردد؟ این را هم در نظر بگیرید.»
یکی دیگر از کاربران هم به شوخی نوشته بود: «با این اوصاف یواش یواش باید برویم سراغ چهار‌پایان. هم کم‌خرج هستند هم کم دردسر. نیازی به جای پارک و بنزین هم ندارد.»
رانندگی با موتورسیکلت و تعداد بالای موتورسیکلت‌سواران در خیابان اصلی، نکته‌ای است که به نقش آن در ایجاد ترافیک کمتر توجه می‌شود. برخی از مخاطبان می‌گویند کم‌عرض بودن خیابان اصلی و عدم رعایت رانندگی منظم و قانونمند از سوی برخی از موتورسوارها، یکی از عوامل ایجاد ترافیک است که خودش یک موضوع مجزا است. شهروندی در این باره گفت: «بیشتر بار ترافیکی گراش از موتورسواری نوجوان‌هاست که اصلاً هم آن را رعایت نمی‌کنند و تازه در خیابان تک‌چرخ هم می‌زنند، فردی که ماشین‌سوار است هم باید چهارچشمی حواسش به پس و پیش ماشینش باشد.»
ترافیک و پارکینگ؛ یک معضل چندگانه در خیابان امام
محمد خواجه‌پور مدیر رسانه‌های هفت‌برکه می‌گوید: «در دوره شورای پنجم برای بررسی این موضوع چند روز خیابان امام یک طرفه شد تا بار ترافیکی مشخص شود. باید پرسید نتیجه آن بررسی چه شد و طرح ترافیکی خیابان امام کجاست؟ انجام هر اقدامی باید بر پایه مطالعه و نیازسنجی باشد و برای خیابان امام در برخی نقاط پرترافیک و حادثه‌خیز شهر نیاز است یک طرح ترافیک تدوین و بر اساس آن اقدام شود.»
در جمع‌بندی نظرات شهروندان گراش باید گفت که حل مشکل ترافیک در گراش، نیازمند یک نگاه جامع، هماهنگی میان مردم و مدیریت شهری و ترکیبی از زیرساخت مناسب و رفتار ترافیکی مسئولانه است. وقتی فرهنگ ترافیکی شهروندان با برنامه‌ریزی‌های دقیق شهری کنار هم قرار بگیرند، می‌توان امیدوار بود که خیابان امام و مسیرهای مرکزی دوباره نفس بکشند و عبور و مرور در مرکز شهر روان‌تر شود.
